Chàm là một bệnh da thường gặp với biểu hiện lâm sàng là các tổn thương da đa dạng, có xu hướng xuất tiết, phân bố đối xứng, dễ tái phát và trở thành mạn tính hóa,

Chàm là một bệnh da thường gặp với biểu hiện lâm sàng là các tổn thương da đa dạng, có xu hướng xuất tiết, phân bố đối xứng, dễ tái phát và trở thành mạn tính hóa, cảm giác ngứa rất dữ dội. Bệnh này thuộc về phạm trù chứng “phong chẩn” của y học cổ truyền.

Y học cổ truyền cho rằng bệnh này có thể do những nguyên nhân sau:

- Ăn uống không điều độ, uống rượu, ăn cay hoặc tanh quá nhiều làm tổn thương đến tỳ vị. Tỳ mất kiện vận sẽ làm cho thấp nhiệt nội sinh và ứ trệ, đồng thời ngoại cảm phải phong thấp nhiệt tà. Nội ngoại tà tương tác với nhau rồi ứ trệ lại ở bì phu mà sinh ra bệnh.

- Cũng có khi vì cơ thể hư nhược, tỳ bị thấp làm khốn, khiến cho cơ nhục không được nuôi dưỡng rồi sinh bệnh.

- Cũng có thể còn vì thấp nhiệt uất lâu ngày, làm hao tổn phần âm huyết, huyết hư hóa táo rồi sinh phong, tạo nên chứng huyết hư phong táo, làm cho bì phu không được nuôi dưỡng mà thành bệnh.

Điều trị toàn thân

Thể thấp nhiệt cùng thịnh: thường gặp thể này ở giai đoạn chàm cấp tính.

Pháp điều trị: thanh nhiệt lợi thấp, lương huyết giải độc.

Bài thuốc Long đởm tả can thang gia giảm: nhiệt thịnh: gia bạch mao căn, thạch cao; nhiệt độc thịnh: gia đại thanh diệp; đại tiện táo: gia đại hoàng. Cũng có thể dùng Thanh nhiệt lợi thấp thang.

Bạch tật lê

Thể tỳ hư thấp thịnh:

Pháp điều trị: kiện tỳ, táo thấp, dưỡng huyết nhuận phu.

Bài thuốc: trừ thấp vị linh thang gia giảm: thấp thịnh, xuất tiết nhiều thì gia: tỳ giải, xa tiền tử.

Thể huyết hư phong táo:

Pháp điều trị: dưỡng huyết sơ phong, trừ thấp nhuận táo.

Bài thuốc: tiêu phong tán hoặc Tứ vật tiêu phong tán gia giảm: thấp thịnh gia: xa tiền tử, trạch lan. Ngứa nhiều gia: bạch tật lê, khổ sâm.

Khổ sâm

Điều trị tại chỗ

Giai đoạn cấp tính:

Khi bệnh mới phát chỉ đỏ tại chỗ, sẩn và mụn nước chưa vỡ, chưa xuất tiết thì nên dùng các thuốc ôn hòa tiêu viêm, tránh kích thích. Chọn cách đắp ướt các thuốc như thuốc rửa Lò cam thạch, dung dịch 2% băng phiến.

Khi các mụn nước đã vỡ và xuất tiết nhiều thì nên dùng các thuốc thu liễm, tiêu viêm... nhằm thúc đẩy da hồi phục. Có thể sắc lấy nước đặc đắp ướt những thuốc sau: rau sam 60g; hoàng bá, sinh địa du mỗi vị 30g; bồ công anh, long đởm thảo, cúc hoa, mỗi vị 30g.

Khi có bội nhiễm có thể thêm vào nước đắp các vị như xuyên tâm liên, sài đất, bản lam căn.

Khi xuất tiết nhiều có thể dùng Tam diệu tán hoặc Trừ thấp tán, trộn với glycerin thành cao lỏng rồi bôi lên tổn thương.

Giai đoạn cuối của giai đoạn cấp tính là giai đoạn bong vảy, nếu xử lý không tốt sẽ rất dễ làm cho bệnh kéo dài và chuyển thành mạn tính. Lúc này nên dùng các thuốc bảo vệ tổn thương, tránh các kích thích từ bên ngoài, thúc đẩy lớp sừng tái sinh và giải quyết tình trạng viêm còn sót lại. Thuốc nên dùng là các bài Cao thanh lương, Cao hoàng liên.

Giai đoạn bán cấp: nguyên tắc điều trị lúc này là tiêu viêm, trừ ngứa, thu liễm. Có thể sử dụng mỡ oxít kẽm, Trừ thấp tán, Tân tam diệu tán luyện với dầu thực vật thành cao, dầu tử thảo 5%, dầu địa du oxít kẽm 10%.

Chàm mạn tính: nguyên tắc điều trị là chữa ngứa, ức chế sự tăng sinh của biểu bì, tiêu trừ tình trạng viêm thâm nhiễm trong lớp chân bì. Có thể chọn cao hoàng liên, cao dầu đậu đen 10 - 20%.

Chàm là một bệnh da thường gặp, do hay tái phát nên diễn biến kéo dài, mang lại nhiều thống khổ cho người bệnh. Các thuốc kháng histamin không cho được kết quả như mong đợi; liệu pháp corticoid tuy có tác dụng nhất định, nhưng sau khi dừng thuốc thường có hiện tượng tái phát nặng hơn, lại có nhiều tác dụng phụ.

Thuốc y học cổ truyền với tác dụng chống viêm, trừ ngứa, điều tiết miễn dịch có tác dụng rất tốt với việc điều trị bệnh này, không có tác dụng phụ của các thuốc kháng histamin và corticoid, không bị tái phát nặng hơn. Do đó, việc phát huy những ưu thế của thuốc y học cổ truyền có thể cho những bài thuốc có hiệu quả tốt, an toàn là một việc làm rất có ý nghĩa.

 

BS.CKII. HUỲNH TẤN VŨ

(Đơn vị Điều trị ban ngày - Cơ sở 3- BV. Đại học Y Dược TP.HCM)

Thời tiết nắng nóng, khi nhiệt độ cao, mức dao động nhiệt độ càng lớn nguy cơ dẫn đến bệnh đột quỵ lại càng cao.

Già, trẻ đều có khả năng bị bệnh khi nắng nóng. Đối tượng dễ đột quỵ nhất: người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính (tim mạch, huyết áp...).

Dấu hiệu cảnh báo nguy cơ đột quỵ

Người đang hoạt động ngoài trời nắng: đột ngột mất ý thức, ngất; da nóng ran; kiểm tra nhiệt độ cơ thể có thể lên tới 40 - 410C hoặc hơn. Bệnh nhân đổ nhiều mồ hôi, da ẩm ướt, yếu nửa người (liệt tay, chân, méo mặt...), không cử động được, không nói được hoặc khó nói, nói ngọng, không xác định được thời gian và không gian.

Trường hợp tiến triển từ nhẹ đến nặng: có triệu chứng kiệt sức do nắng nóng: ra mồ hôi quá nhiều, đau đầu, khó chịu, mặt đỏ, đỏ da toàn thân, cảm giác nghẹt thở, thở nhanh, nông, có khi đau bụng, buồn nôn và nôn mửa, đau đầu, choáng váng hoặc ngất, mệt mỏi, chuột rút. Thân nhiệt tăng kèm các triệu chứng: lú lẫn, mất thăng bằng, thở dốc, hơi thở yếu, choáng, ngất, chóng mặt, hoa mắt, mặt tái nhợt, mạch nhanh, chuột rút. Có các biểu hiện tổn thương thần kinh: li bì, giãy giụa, mê sảng, hôn mê và tử vong nếu không cấp cứu kịp.

Nhiều người khi thấy bệnh nhân có những dấu hiệu này thì thường là sẽ nghĩ rằng chắc là bệnh nhân bị say nắng, cảm nắng nên có thể bỏ qua. Điều này có thể gây nguy hiểm khi bỏ qua, bệnh nhân đột quỵ không được cấp cứu khẩn cấp, kịp thời, nhanh chóng hôn mê trong vài phút, thậm chí tử vong; thân nhiệt quá cao làm suy tim, suy thận và tổn thương não.

Bệnh nhân đổ nhiều mồ hôi, da ẩm ướt, yếu nửa người...

Nguyên nhân đột quỵ do nắng nóng

- Để thích nghi với thời tiết nắng nóng, cơ thể bài tiết mồ hôi nhiều. Do bị mất một lượng nước khá lớn khiến nồng độ máu trong cơ thể giảm, độ kết dính trong máu tăng cao làm tăng huyết áp, tăng nguy cơ đột quỵ.

- Ảnh hưởng bởi nắng nóng còn khiến hệ tuần hoàn, đặc biệt là tim hoạt động kém kèm theo sự giãn mạch dẫn đến thiếu máu nuôi não, đặc biệt ở người có tiền sử xơ vữa động mạch, cao huyết áp.

- Bên cạnh đó, thời tiết nắng nóng còn làm suy giảm chức năng các cơ quan, gây mất ngủ, rối loạn giấc ngủ…khiến nguy cơ đột quỵ dễ xảy ra. Nhiều người còn tìm cách tránh nóng bằng cách vào siêu thị, trung tâm thương mại hoặc để điều hòa với nhiệt độ quá thấp dễ dẫn tới giảm thân nhiệt đột ngột, khiến mạch máu dễ bị co lại và tình trạng đột quỵ có thể xảy ra.

Phòng ngừa

Trong thời tiết nắng nóng như hiện nay, chúng ta cần chủ động phòng ngừa đột quỵ có thể xảy ra cho bản thân và gia đình mình như:

- Theo dõi dự báo thời tiết để chủ động phòng tránh.

- Người cao tuổi không nên đi lại làm việc vào ngày nắng nóng, nhất là giờ cao điểm từ 10g sáng đến 4g chiều. Ra ngoài trời cần có mũ nón, uống nước.

- Nên mặc dài tay và đội mũ rộng vành để bảo vệ da khỏi ánh mặt trời. Quần áo nên nhẹ và được làm từ chất liệu thoáng mát; không nên đột ngột từ phòng điều hòa ra ngoài nắng ngay mà phải có thời gian thích ứng với nhiệt độ ngoài trời.

- Máy điều hòa: 26 - 280C. Hoặc làm mát nhà bằng cách che nắng, mở cửa cho thông thoáng, bật quạt.

- Uống nước thường xuyên để tránh mất nước, nên dùng thêm nước trái cây, rau xanh.

Thời tiết nắng nóng, khi nhiệt độ cao, mức dao động nhiệt độ càng lớn nguy cơ dẫn đến bệnh đột quỵ lại càng cao.

Già, trẻ đều có khả năng bị bệnh khi nắng nóng. Đối tượng dễ đột quỵ nhất: người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính (tim mạch, huyết áp...).

Dấu hiệu cảnh báo nguy cơ đột quỵ

Người đang hoạt động ngoài trời nắng: đột ngột mất ý thức, ngất; da nóng ran; kiểm tra nhiệt độ cơ thể có thể lên tới 40 - 410C hoặc hơn. Bệnh nhân đổ nhiều mồ hôi, da ẩm ướt, yếu nửa người (liệt tay, chân, méo mặt...), không cử động được, không nói được hoặc khó nói, nói ngọng, không xác định được thời gian và không gian.

Trường hợp tiến triển từ nhẹ đến nặng: có triệu chứng kiệt sức do nắng nóng: ra mồ hôi quá nhiều, đau đầu, khó chịu, mặt đỏ, đỏ da toàn thân, cảm giác nghẹt thở, thở nhanh, nông, có khi đau bụng, buồn nôn và nôn mửa, đau đầu, choáng váng hoặc ngất, mệt mỏi, chuột rút. Thân nhiệt tăng kèm các triệu chứng: lú lẫn, mất thăng bằng, thở dốc, hơi thở yếu, choáng, ngất, chóng mặt, hoa mắt, mặt tái nhợt, mạch nhanh, chuột rút. Có các biểu hiện tổn thương thần kinh: li bì, giãy giụa, mê sảng, hôn mê và tử vong nếu không cấp cứu kịp.

Nhiều người khi thấy bệnh nhân có những dấu hiệu này thì thường là sẽ nghĩ rằng chắc là bệnh nhân bị say nắng, cảm nắng nên có thể bỏ qua. Điều này có thể gây nguy hiểm khi bỏ qua, bệnh nhân đột quỵ không được cấp cứu khẩn cấp, kịp thời, nhanh chóng hôn mê trong vài phút, thậm chí tử vong; thân nhiệt quá cao làm suy tim, suy thận và tổn thương não.

- Người cao tuổi có bệnh tim mạch đã từng đột quỵ thì không nên ra ngoài nắng sau 10g sáng. Không làm việc hoạt động gắng sức khi cơ thể mệt mỏi, đói, khát khi ở ngoài trời nắng.

- Các yếu tố khác: kiểm soát stress, ăn uống lành mạnh (tăng cường trái cây rau quả); ngủ đủ giấc; kiểm soát huyết áp và đường huyết; tránh xa rượu bia; thuốc lá; khám sức khỏe định kỳ.

Đối với những người đã từng bị đột quỵ, cần phải lưu ý những điều như trên, tuy nhiên cần thận trọng hơn. Người nhà cần theo dõi sát vì dễ bị đột quỵ lại. Cần theo dõi sức khỏe định kỳ và dùng thuốc theo chỉ định, khi thấy bất thường trong cơ thể cần đi khám ngay.

 

Sơ cứu trong trường hợp bệnh nhân có những dấu hiệu đột quỵ và đưa đi cấp cứu ngay. Trong quá trình di chuyển cấp cứu cần chú ý những vấn đề sau:
- Nhanh chóng đưa bệnh nhân vào nơi thoáng mát, cởi bỏ bớt hoặc nới rộng quần áo, lau mát. Bệnh nhân bị ngất hoặc hôn mê không nên cố gắng cho uống nước vì dễ gây sặc nước vào phổi càng nguy hiểm. 
- Trường hợp bệnh nhân bị ngừng tim (bắt mạch hoặc sờ không thấy tim đập) phải làm hô hấp nhân tạo hà hơi thổi ngạt và ép tim ngoài lồng ngực.
- Nhanh chóng đưa bệnh nhân đến bệnh viện điều trị.

 

BS.CKII.HUỲNH TẤN VŨ

THÔNG BÁO NGHỈ LỄ GIẢI PHÓNG MIỀN NAM (30/4) VÀ QUỐC TẾ LAO ĐỘNG (1/5)

Nhân dịp Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước 30/4 và Quốc tế lao động 1/5, Cơ sở 3 Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM xin thông báo đến toàn thể Quý bệnh nhân về lịch nghỉ lễ của bệnh viện như sau:

-          Bệnh viện nghỉ lễ từ thứ Bảy, ngày 29/4/2017 đến ngày thứ Hai, 01/5/2017.

-          Thứ Ba, ngày 02/5/2017, Bệnh viện làm việc bình thường.

Trân trọng thông báo.

 

Thông báo về việc nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương.
Bệnh viện Đại học Y Dược - Cơ Sở 3 thông báo đến toàn thể quý bệnh nhân về việc nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương 2017 như sau:
- Bệnh viện sẽ nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương vào ngày thứ 5 ngày 06/04/2017

- Thứ 6 ngày 07/04/2017 làm việc bình thường.
Trân trọng thông báo.

THÔNG BÁO

V/v nghỉ tết Nguyên Đán 2017


-            Cơ sở 3 – Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM nghỉ Tết từ ngày 26/01/2017 đến hết 01/02/2017 (tức 29 tháng Chạp đến mồng 5 tết)

-            Làm việc lại vào Thứ 5 ngày 02/02/2017 (tức mùng 6 tết)

Trân trọng thông báo.

Giữ ấm bằng than nóng

Quan niệm dân gian cho rằng, người mẹ sau sinh trong tháng đầu cần kiêng cử nhiều thứ để đảm bảo sức khỏe cả mẹ và bé. Điển hình là việc nằm than, hơ nóng cơ thể mẹ và bé giúp giữ ấm, tránh phát sinh bệnh sau này.

Phân tích chuyên môn của PGS.TS.BS Nguyễn Thị Bay, khoa Y học Cổ truyền Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cho rằng: Trong tháng đầu sau sinh, người mẹ cần giữ ấm tuyệt đối bởi khi vượt cạn, sản phụ mất rất nhiều máu, hao tổn năng lượng và chất dinh dưỡng làm sức đề kháng của cơ thể giảm sút, dễ bị cảm nhiễm từ những yếu tố bên ngoài.

Tuy nhiên, quan niệm nằm than nóng không nên áp dụng bởi việc nằm than trên thực tế đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Nhiều vụ bỏng đau lòng đã xảy ra khi lửa than quá lớn nhưng sản phụ hoặc người thân không chủ động kiểm soát đã gây cháy, bỏng cho cả mẹ và bé. Nguy hiểm hơn, không ít vụ nằm than sau sinh hoặc dùng lửa than để sưởi ấm vào mùa đông đã khiến nhiều người tử vong bởi than đốt sản sinh ra khí CO2, khi phòng không thoáng khí, không thông gió sẽ gây độc.

PGS Bay cho rằng, còn rất nhiều cách để giữ ấm sản phụ có thể thực hiện rất an toàn nhưng hiệu quả cho cả mẹ và bé như: mặc ấm, uống nước ấm, chườm ấm bụng sau khi ăn xong, nằm trong không gian thoáng đãng, mát mẻ nhưng không nên để gió lùa, hoặc để quạt và máy lạnh quá lạnh. Nhiệt độ phòng nên ở mức như thời tiết bình thường, hoặc sử dụng máy lạnh nhưng điều chỉnh ở nhiệt độ từ 280C đến 290C.

Không tắm gội 1 tháng

PGS Bay cho rằng, quan niệm người mẹ không nên gội đầu trong vòng 1 tháng ở cữ để tránh đau nhức đầu và rụng róc về sau là không hoàn toàn đúng. Sau sinh, sản phụ cần vệ sinh cơ thể sạch sẽ, gội đầu thường xuyên để tránh mồ hôi bết tóc, gây nấm, ảnh hưởng đến giấc ngủ và nhiều phiền toái khác.

Tuy nhiên, bà khuyến cáo khi gội đầu sản phụ nên dùng nước ấm, pha thêm chút rượu sẽ làm hơi nước bốc nhanh hoặc dùng máy sấy để làm khô tóc, tránh để tóc ướt trong thời gian dài. Sau khi tắm, sản phụ có thể thoa thêm rượu gừng hoặc dầu tràm giúp cho cơ săn chắc và làm ấm cơ thể.

Cấm xem, nghe, nhìn, nói

Đến nay, dù chưa có nghiên cứu về việc sản phụ xem ti vi, đọc sách báo, nói lớn hoặc nghe âm thanh lớn trong tháng đầu sau sinh có gây mỏi mắt, ảnh hưởng đến thính lực và nhanh lão hóa về sau hay không. Nhưng dưới góc nhìn của y học hiện đại, PGS Bay cho rằng, người mẹ sau sinh có rất nhiều việc phải làm như canh giờ cho con bú, lo ăn uống, sinh hoạt của bản thân và vệ sinh cho em bé...

Vì vậy, thay vì đọc sách báo hoặc xem ti vi quá nhiều, người mẹ nên dành thời gian nghỉ ngơi lấy lại sức, đồng thời cũng tránh cho mắt phải tập trung, điều tiết quá nhiều có thể gây mỏi mắt, nhức mắt.

Ngoài ra, sản phụ sau sinh vẫn có thể giao tiếp, nghe bình thường nhưng không nên nói lớn tiếng hoặc nghe âm thanh lớn ảnh hưởng thanh quản, hầu họng gây tổn thương dây thanh âm hoặc thính lực.

Kiêng chua, tanh

Liên quan đến quan niệm kiêng cử ăn uống sau sinh, PGS Bay cho rằng, quá trình sinh nở khiến người mẹ mất nhiều máu, hao tổn sức khỏe, mặt khác sau sinh người mẹ phải đảm bảo nguồn sữa để nuôi dưỡng trẻ. Vì vậy, sản phụ cần một chế độ dinh dưỡng hợp lý với các món ăn đa dạng, đảm bảo cung cấp đủ dưỡng chất cho cơ thể cả mẹ và bé.

Một số quan điểm dân gian cho rằng người mẹ cần kiêng cữ tránh đồ chua, đồ ăn “tanh” từ tôm, cua, cá vì sợ sau này bị trung tiện nhiều, em bé bị tiêu chảy là không đúng hoàn toàn.

Thực tế, đồ ăn chua sẽ bổ sung vitamin C ở mức độ vừa phải là tốt, sản phụ chỉ nên tránh thức ăn quá chua, quá mặn hay có tính hàn như ốc, cải chua vì thức ăn này có thể gây ra tiêu chảy và phản ứng sản hậu.

Bó bụng

Nhiều phụ nữ hy vọng nhanh chóng lấy lại vòng eo săn chắc sau sinh nên sử dụng phương pháp bó bụng hoặc ăn kiêng quá mức để giảm cân nhanh.

Ngoài nguy cơ thiếu chất cho cả mẹ và bé từ ăn uống kiêng cử quá mức, PGS Bay khuyến cáo việc bó bụng quá sớm, quá chặt ngay sau sinh có thể gây chèn ép mạch máu nuôi các cơ quan vùng bụng, gây ảnh hưởng xấu đến tiến trình lành sẹo tự nhiên đối với người sinh mổ.

Người mẹ hãy ăn uống điều độ, cho con bú sữa mẹ hoàn toàn, tập thể dục nhẹ nhàng khi các vết may đã lành là chìa khóa tốt nhất giúp các mẹ lấy lại vóc dáng sau sinh.

 

Các