Ảnh hưởng của cảm xúc đến tạng phủ bên trong cơ thể

Ngày nay, cuộc sống càng hiện đại thì con người lại càng dễ rơi vào căng thẳng. Áp lực công việc, môi trường sống ô nhiễm, các mối quan hệ rắc rối… tất cả như dồn nén lại khiến tinh thần chúng ta dễ rối loạn. Những vấn đề về tâm lý như lo âu, mất ngủ,… ngày càng phổ biến.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đưa ra định nghĩa về sức khỏe như sau: “Sức khỏe không phải chỉ là không có bệnh tật, hay khuyết tật mà là một sự thoải mái hoàn toàn về thể chất, tinh thần và xã hội”.

Theo lý thuyết của y học cổ truyền, cảm xúc có thể tác động đến các tạng phủ trong cơ thể. Có bảy loại cảm xúc trong cơ thể – được gọi là thất tình – đó là hỷ (vui mừng), nộ (giận dữ), ưu (lo lắng), tư (suy nghĩ), bi (buồn bã), kinh (sợ hãi), khủng (kinh dị). Đối với phần lớn người bệnh, các rối loạn cảm xúc trong ngắn hạn thường không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tạng phủ.

Tuy nhiên, nếu tình trạng cảm xúc bất ổn kéo dài, không được điều chỉnh, sẽ dần dần làm suy giảm chức năng hoạt động của các tạng phủ bên trong.Đặc biệt, có một số nhóm người bệnh với những đặc điểm sinh lý hoặc bệnh lý nổi bật, cần được theo dõi và chăm sóc kỹ lưỡng về mặt cảm xúc. Bởi lẽ, chỉ một sự xúc động mạnh cũng có thể khiến cơ thể họ bị tổn thương nghiêm trọng, làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh nền hoặc gây mất cân bằng toàn thân.

– Người lớn tuổi: do công năng của tạng phủ đã suy giảm theo thời gian, nếu gặp phải cú sốc tinh thần lớn (mất người thân, sang chấn tâm lý, mâu thuẫn gia đình…), sự biểu hiện cảm xúc đột ngột và dữ dội có thể làm trầm trọng thêm các bệnh lý nền đang có như: stress cấp có thể gây tăng huyết áp, rung nhĩ, hội chứng tim do stress (Takotsubo), hoặc thậm chí gây ra biến chứng cấp tính nguy hiểm.

– Phụ nữ: đặc biệt là phụ nữ sau sinh, tiền mãn kinh và mãn kinh: theo y học cổ truyền, phụ nữ thuộc âm, tạng Tỳ và Can dễ bị ảnh hưởng bởi cảm xúc, nhất là ưu (lo lắng), tư lự (suy nghĩ), dẫn đến uất ức. Sau sinh, khí huyết hư, Can khí dễ uất kết, lại thêm áp lực chăm con, thay đổi nội tiết – dễ rối loạn tình chí, sinh bệnh như trầm cảm sau sinh, khí trệ huyết ứ, rối loạn kinh nguyệt. Giai đoạn tiền mãn kinh – mãn kinh cũng thường gây mất cân bằng âm dương, khiến phụ nữ dễ cáu gắt, lo lắng, mất ngủ, bốc hỏa… ảnh hưởng trực tiếp đến tạng phủ bên trong.

– Trẻ em: Nhiều người lớn thường nghĩ rằng trẻ em còn ngây thơ, chưa biết gì, nên dễ bỏ qua hoặc xem nhẹ cảm xúc của các em. Tuy nhiên, trong y học cổ truyền, trẻ em là đối tượng có tạng phủ chưa hoàn thiện, khí huyết chưa sung mãn, do đó rất dễ bị ảnh hưởng bởi những yếu tố tâm lý như áp lực học hành, môi trường gia đình căng thẳng, hoặc thiếu sự quan tâm yêu thương. Khi cảm xúc bị rối loạn, trẻ có thể xuất hiện các biểu hiện như nói lắp, đái dầm, sợ hãi, ngủ hay giật mình, hay khóc vô cớ. Đây không chỉ là phản ứng tạm thời, mà còn có thể là dấu hiệu của rối loạn tâm lý thần kinh do cảm xúc ảnh hưởng hoạt động tạng phủ. Nếu không được quan tâm và điều chỉnh kịp thời có thể ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện về thể chất và tinh thần của trẻ.

– Người mắc bệnh mạn tính hoặc đang hồi phục sau bệnh nặng: Những người này vốn dĩ chính khí suy yếu, nếu tinh thần sa sút, lo âu hoặc bi quan sẽ khiến quá trình hồi phục chậm lại, thậm chí tái phát bệnh.

– Người lao động trí óc, áp lực cao, ít vận động: Những người lao động trí óc, thường xuyên chịu áp lực công việc cao nhưng lại ít vận động thể chất là nhóm rất dễ rơi vào tình trạng rối loạn cảm xúc. Việc ít vận động khiến khí huyết khó lưu thông, tâm trí trở nên rối bời, suy nghĩ miên man. Khi cảm xúc không được giải tỏa qua các hoạt động thể chất, chúng sẽ bị dồn nén, tích tụ ngược lại bên trong cơ thể. Người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như đau đầu, mất ngủ, tức ngực, ợ hơi, tim đập nhanh. Nếu không được điều chỉnh kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến tổn thương lâu dài của tạng phủ.

ThS BSCKI BSNT. Ngô Văn Tân

Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – Cơ sở 3

————————————–

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – Cơ sở 3

221B Hoàng Văn Thụ – Phường 8 – Quận Phú Nhuận – TPHCM

Thời gian hoạt động:

– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.

– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.

Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070