Cẩn trọng khi dùng thuốc Y học cổ truyền không rõ nguồn gốc

“Người cao tuổi đang điều trị đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc bệnh tim mạch có thể gặp những tương tác nguy hiểm nào?”

Người cao tuổi là nhóm cần được bảo vệ đặc biệt vì thường có nhiều bệnh đồng thời, phải dùng nhiều thuốc và khả năng dự trữ của gan, thận, tim mạch không còn như người trẻ. Một thay đổi nhỏ về huyết áp, đường huyết, điện giải hay chức năng thận cũng có thể làm toàn bộ tình trạng sức khỏe mất cân bằng.

Ở người đái tháo đường, corticoid bị pha trộn có thể làm đường huyết tăng cao và khiến phác đồ đang điều trị trở nên mất hiệu lực. Người bệnh có thể khát nhiều, tiểu nhiều, mệt, sút cân hoặc rơi vào tình trạng tăng đường huyết nặng. Ở chiều ngược lại, nếu sản phẩm bị pha thuốc hạ đường huyết hoặc có dược liệu tác động lên đường huyết, việc sử dụng cùng thuốc bác sĩ đã kê có thể gây hạ đường huyết với biểu hiện vã mồ hôi, run tay, lú lẫn, co giật hoặc hôn mê. Vấn đề ở đây là khi thành phần không được công bố, bác sĩ không thể dự đoán đường huyết sẽ tăng hay giảm và mức độ thay đổi đến đâu.

Ở người tăng huyết áp, bệnh mạch vành hoặc suy tim, corticoid và một số thuốc chống viêm có thể gây giữ muối, giữ nước, làm phù chân, tăng huyết áp hoặc khiến khó thở nặng hơn. Thuốc chống viêm cũng có thể làm giảm tác dụng của một số thuốc hạ áp và lợi tiểu mà người bệnh đang dùng.

Đối với thận, có một phối hợp đặc biệt nguy hiểm thường được giới chuyên môn gọi là “bộ ba gây hại cho thận”: người bệnh đang dùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin để điều trị tăng huyết áp hoặc tim mạch, dùng thêm thuốc lợi tiểu và sau đó lại uống phải thuốc chống viêm không steroid. Ba tác động này phối hợp có thể làm giảm dòng máu và áp lực lọc tại thận, dẫn đến tổn thương thận cấp. Nguy cơ cao hơn ở người lớn tuổi, người đã suy thận, suy tim, mất nước hoặc ăn uống kém.

Ở người đang dùng aspirin, clopidogrel, warfarin hoặc các thuốc chống đông khác, nếu sản phẩm trôi nổi chứa thêm thuốc chống viêm hay một dược liệu ảnh hưởng đến quá trình đông máu thì nguy cơ xuất huyết sẽ tăng. Tương tác giữa dược liệu và thuốc kê đơn là vấn đề có thật, nhưng không thể đánh đồng tất cả dược liệu. Chẳng hạn, dữ liệu của Trung tâm Quốc gia Hoa Kỳ về Sức khỏe Bổ sung và Tích hợp ghi nhận việc dùng ginkgo cùng warfarin có liên quan với nguy cơ chảy máu nặng cao hơn so với chỉ dùng warfarin. Điều này cho thấy từng dược liệu, từng chế phẩm và từng thuốc phối hợp phải được xem xét cụ thể.

Tôi thường giải thích với người bệnh rằng: tương tác thuốc không phải là câu chuyện “thuốc Đông” chống lại “thuốc Tây”. Đó là sự tương tác giữa những hoạt chất có tác dụng sinh học trong cùng một cơ thể. Khi biết rõ thành phần, bác sĩ còn có thể cân nhắc liều lượng và theo dõi. Khi không biết thành phần, chúng ta gần như không có cơ sở để dự đoán nguy cơ.

(Còn tiếp)

Phó Giáo sư – Tiến sĩ – Bác sĩ Nguyễn Thị Bay

Lịch khám sáng thứ 2 hàng tuần

————————————–

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – Cơ sở 3

221B Hoàng Văn Thụ – Phường Phú Nhuận – TPHCM

Thời gian hoạt động:

– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.

– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.

Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070