Chăm sóc da đúng cách để mụn ngày Tết không còn là nỗi lo

Tết là dịp sum họp, thưởng thức ẩm thực và sinh hoạt thoải mái hơn thường ngày. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm làn da dễ “xuống cấp”, đặc biệt tình trạng mụn tăng rõ rệt ở vùng mặt, lưng và ngực. Không ít người nhận thấy mụn xuất hiện dày đặc chỉ sau vài ngày Tết.

Vì sao mụn dễ bùng phát trong dịp này? Và làm thế nào để vừa tận hưởng Tết trọn vẹn, vừa duy trì làn da khỏe mạnh? Bài viết sau tiếp cận vấn đề dưới góc nhìn kết hợp YHHĐ và YHCT nhằm đưa ra những giải pháp phòng ngừa phù hợp và bền vững.

Vì sao da dễ nổi mụn trong những ngày Tết?

Theo YHHĐ: trong những ngày Tết, sinh hoạt của chúng ta thường thay đổi khá nhiều:

• Ăn nhiều món giàu đạm, chất béo, đường như bánh chưng, bánh tét, thịt kho, mứt Tết
• Uống rượu bia, nước ngọt
• Thức khuya, ngủ không đủ giấc
• Trang điểm nhiều hơn nhưng việc làm sạch da đôi khi chưa kỹ

Những yếu tố này làm cơ thể rối loạn nội tiết, đặc biệt là tăng hormone kích thích tuyến bã nhờn. Khi da tiết nhiều dầu hơn bình thường, lỗ chân lông dễ bị bít tắc, vi khuẩn phát triển mạnh, từ đó hình thành mụn. Việc thiếu ngủ và căng thẳng còn làm da chậm phục hồi, khiến mụn lâu lành và dễ viêm hơn.

Theo YHCT: mụn không chỉ là vấn đề của da mà liên quan đến bên trong cơ thể, đặc biệt là tạng Can, Tỳ và Vị.

Ăn nhiều đồ cay nóng, dầu mỡ, rượu bia → sinh nhiệt, đặc biệt là Vị (dạ dày) nhiệt.

Ăn uống thất thường, đồ nếp, đồ ngọt, đồ béo nhiều → làm công năng chuyển hóa của Tỳ yếu, dễ sinh đàm thấp. Đàm thấp làm da nhờn, lỗ chân lông bít tắc, tạo môi trường thuận lợi cho mụn hình thành, đặc biệt là mụn ẩn, mụn đầu trắng.

Thức khuya, stress → Can uất hóa hỏa, sinh ra nhiệt từ bên trong cơ thể, Can hỏa dễ bốc lên phần trên, gây mụn viêm, mụn đỏ, dễ đau, đồng thời thường kèm theo cáu gắt, nóng trong, ngủ không sâu giấc.

Khi nhiệt và thấp tích tụ trong cơ thể, chúng dễ “bốc” ra ngoài da, gây mụn sưng đỏ, da nhờn, nóng trong, đôi khi kèm theo táo bón, miệng khô, nước tiểu vàng.

Ăn uống thế nào để hạn chế nổi mụn?

Nguyên tắc chung: không cần kiêng khem quá mức trong ngày Tết, nhưng điều quan trọng là:

• Ăn vừa đủ, không ăn dồn nhiều bữa liên tiếp
• Biết cân bằng giữa món nhiều dầu mỡ và món thanh đạm

Tăng cường:

– Rau xanh, trái cây tươi, giúp cung cấp vitamin và chất chống oxy hóa

– Uống đủ nước mỗi ngày để hỗ trợ thải độc và giữ ẩm cho da

– Ưu tiên thực phẩm giàu kẽm và omega-3 như cá biển (cá hồi, cá thu, cá trích, cá mòi), hàu, tôm, cua, trứng, các loại hạt (hạt óc chó, hạt chia, hạt lanh), đậu nành… Những dưỡng chất này có tác dụng chống viêm, hỗ trợ điều hòa hoạt động tuyến bã nhờn và thúc đẩy quá trình phục hồi da, từ đó góp phần giảm mức độ nặng và hạn chế tiến triển của mụn.

– Thực phẩm giúp thanh nhiệt, giải độc: rau má, diếp cá, bí đao, atiso, mướp đắng (khổ qua), nha đam, củ sắn (củ đậu), rau dền, canh rau ngót, giúp làm mát cơ thể, giảm cảm giác nóng trong, hỗ trợ hạn chế mụn. mỗi tuần nên ăn 2–3 lần để hỗ trợ thanh nhiệt, nhưng không nên lạm dụng hoặc uống các loại nước ép quá đặc.

– Thực phẩm giúp kiện tỳ, giúp tiêu hóa tốt: đậu xanh, hạt sen, ý dĩ (bo bo), khoai lang, bí đỏ, gạo lứt, táo đỏ (lượng vừa phả)……, giúp tăng cường chức năng tiêu hóa, giảm sinh đàm thấp – một yếu tố thuận lợi gây mụn theo y học cổ truyền.

Hạn chế:

– Bánh mứt ngọt, sô-cô-la, nước ngọt có gas

– Đồ chiên rán, quá nhiều thịt mỡ

– Rượu bia, đặc biệt là uống nhiều ngày liên tiếp

Chăm sóc da ra sao trong dịp Tết?

Nguyên tắc chung:

• Rửa mặt 2 lần mỗi ngày, không rửa quá nhiều gây khô da
• Luôn tẩy trang kỹ nếu có dùng kem chống nắng hoặc trang điểm
• Chọn sản phẩm dưỡng da nhẹ, không gây bít tắc

Không tự ý nặn mụn vì dễ để lại thâm, sẹo

Ngoài ra, có thể áp dụng thêm xông mặt thảo dược nhẹ 1 lần/tuần bằng lá tía tô, kinh giới, sả, giúp da thông thoáng, thư giãn, hỗ trợ lưu thông khí huyết. Tuy nhiên, không nên xông quá thường xuyên và tránh xông khi da đang viêm nặng.

Ngủ nghỉ và sinh hoạt – yếu tố rất quan trọng

Ngủ không đủ giấc làm tăng hormone stress, đặc biệt là cortisol, từ đó khiến da tăng tiết bã nhờn, dễ viêm và chậm phục hồi các tổn thương do mụn. Do vậy, nên ngủ trước 23 giờ và ngủ đủ 7–8 tiếng mỗi ngày giúp da có thời gian tái tạo và phục hồi.

Trong YHCT tạng Can có vai trò điều hòa khí huyết và giúp cơ thể thích nghi với thay đổi cảm xúc, sinh hoạt. Khi thức khuya, khí Can dễ bị ứ trệ, không lưu thông thuận lợi, gọi là Can khí uất. Tình trạng này khiến khí huyết kém điều hòa, nhiệt dễ sinh ra và bốc lên ngoài da, từ đó làm da nhờn hơn, mụn dễ xuất hiện và dễ viêm, đặc biệt trong những ngày sinh hoạt thất thường như dịp Tết. Vì vậy, dù là ngày Tết, việc ngủ đúng giờ vẫn là một trong những cách phòng mụn hiệu quả nhất.

Tết đến xuân về, xin kính chúc quý độc giả đón Tết an lành, cân bằng sinh hoạt – điều hòa cơ thể, để làn da luôn ổn định và khỏe mạnh suốt năm mới.

ThS BS. Nguyễn Thị Quý

————————————–

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – Cơ sở 3

221B Hoàng Văn Thụ – Phường Phú Nhuận – TPHCM

Thời gian hoạt động:

– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.

– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.

Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070