Chóng mặt do thiểu năng tuần hoàn não và thiếu máu não cục bộ thoáng qua khác nhau thế nào?

Thần kinh - 04/08/2025

Thiểu năng tuần hoàn não

Thiểu năng tuần hoàn não (hay thiếu máu não) là tình trạng suy giảm lượng máu lưu thông lên não. Khi đó, lượng oxy và các dưỡng chất nuôi não sẽ giảm thiểu khiến cho tế bào thần kinh không đủ năng lượng để hoạt động.

Nguyên nhân thường gặp: Bệnh xơ vữa động mạch thường gây hẹp các mạch máu não được xem là nguyên nhân phổ biến gây ra hội chứng thiểu năng tuần hoàn não (chiếm khoảng 60 – 80% trên tổng số ca bệnh). Bệnh huyết áp bao gồm cả huyết áp cao hay huyết áp thấp đều ó thể dẫn đến rối loạn cơ chế tự điều hoà tuần hoàn não, khiến lưu lượng máu lên não suy giảm đáng kể.

Khởi phát: Từ từ, tăng dần, mạn tính

Đặc điểm của chóng mặt: choáng váng, loạng choạng khi đứng hoặc đi, cảm giác hoa mắt, lâng lâng như say sóng và thường xuyên tối sầm mặt khi đột ngột đổi tư thế.

Thời gian kéo dài: Vài phút đến hàng giờ, thường lặp lại.

Triệu chứng đi kèm: Đau đầu có tính chất co thắt, lan tỏa hoặc khu trú ở vùng chẩm. Xuất hiện cảm giác tê bì như kiến bò ở đầu ngón chân, ngón tay. Người bệnh có thể bị mất ngủ, ngủ không sâu giấc, gặp khó khăn trong việc chìm vào giấc ngủ. Suy giảm trí nhớ, chú ý và tập trung. Thiểu năng tuần hoàn não còn có thể khiến cho người bệnh dễ xúc động, dễ cáu gắt hơn người bình thường.

– Tiên lượng: Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển nhanh chóng, dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng hơn như mất trí nhớ, rối loạn sức khỏe tâm thần, đột quỵ não…

Thiếu máu não cục bộ thoáng qua

Cơn thiếu máu não thoáng qua (tên tiếng anh: transient ischemic attack, viết tắt: TIA) thường được gọi là “đột quỵ nhỏ”, là một cơn đột quỵ chỉ kéo dài vài phút. Nó xảy ra khi nguồn cung cấp máu cho một phần não bị tắc nghẽn tạm thời.

Nguyên nhân thường gặp: Sự gián đoạn tạm thời của dòng máu chảy lên não do có cục máu đông hoặc động mạch não bị chít hẹp do các mảng xơ vữa (chất béo) là nguyên nhân dẫn đến cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua.

Các yếu tố nguy cơ chính của TIA hoặc đột quỵ bao gồm:

– Huyết áp cao

– Tiểu đường

– Bệnh tim

– Rung nhĩ

– Bệnh động mạch cảnh hoặc ngoại biên

– Hút thuốc lá

– Thừa cân và béo phì

Khởi phát: Đột ngột

Đặc điểm của chóng mặt: Cảm giác mất thăng bằng dữ dội kèm các triệu chứng thần kinh khu trú.

Thời gian kéo dài: thoáng qua, thường biến mất trong vòng một giờ , nhưng cũng có thể kéo dài đến 24h

Triệu chứng đi kèm: Các triệu chứng của TIA tương tự như các triệu chứng của đột quỵ Tê hoặc yếu ở 1 bên mặt, tay chân ở một bên cơ thể. Khó nhìn ở một hoặc cả hai mắt, hoặc nhìn đôi. Khó đi lại. Khó nói hoặc khó hiểu lời nói.

Tiên lượng: Không có cách nào ngay lập tức để xác định liệu các triệu chứng là do TIA hay đột quỵ. Đó là lý do tại sao điều quan trọng là người bệnh cần được đến bệnh viện thăm khám ngay lập tức. Việc đánh giá nhanh chóng từ bác sĩ có thể giúp xác định nguyên nhân gây TIA hoặc đột quỵ và cách điều trị kịp thời.

Điểm chung của 2 bệnh lý này đều liên quan đến các yếu tố như: mảng xơ vữa, rối loạn lipid máu, tăng huyết áp, hút thuốc lá, thừa cân béo phì…Do đó, biện pháp phòng ngừa hiệu quả chính là kiểm soát các yếu tố nguy cơ. Đặc biệt nếu biết nhận diện sớm các triệu chứng để đến bệnh viện thăm khám, người bệnh sẽ tiếp cận được kế hoạch điều trị bệnh kịp thời, phòng ngừa bệnh điễn tiến nặng hơn.

BS CKII. Nguyễn Thị Diễm Hương

Lịch khám Sáng thứ 5 hàng tuần

————————————–

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – Cơ sở 3

221B Hoàng Văn Thụ – Phường Phú Nhuận – Thành phố Hồ Chí Minh

Thời gian hoạt động:

– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.

– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.

Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070