25NAM (5)

BỆNH CƠ XƯƠNG KHỚP THEO Y HỌC CỔ TRUYỀN

Thứ hai - 17/05/2021 21:33
Bệnh cơ xương khớp là một trong những bệnh lý thường gặp, bệnh gây đau nhức, hạn chế và làm giảm khả năng vận động, tăng sự lệ thuộc về thể chất, ảnh hưởng đến chất lượng sống của người bệnh. 
BỆNH CƠ XƯƠNG KHỚP THEO Y HỌC CỔ TRUYỀN
Trong quá trình sống và phát triển, từ các nguyên nhân trong môi trường sống, đến các rối loạn chuyển hóa, đến hoạt động miễn dịch, và quy luật sinh - lão - bệnh - tử tác động gây bệnh cho hệ cơ xương khớp. Biểu hiện bệnh tùy thuộc vào nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh, triệu chứng luôn có là: đau, sưng, hạn chế vận động, biến dạng khớp và các triệu chứng toàn thân khác. Với những triệu chứng này, Y học cổ truyền (YHCT) mô tả bệnh lý cơ xương khớp trong thuật ngữ Thống (đau), Tý (đau, tê, sung, mỏi, nặng…) và tùy thuộc vào mỗi vị trí trong cơ thể sẽ có các bệnh danh tương ứng như Phong tý, Thấp tý, Nhiệt tý, Tích bối thống, Kiên thống, Yêu thống, Hạc tất phong, Lịch tiết phong, Bạch hổ lịch tiết phong…

Nguyên nhân gây bệnh cơ xương khớp theo YHCT gồm:

Ngoại nhân: Trong môi trường sống tồn tại 6 thuộc tính gây bệnh, gọi là lục dâm là Phong, Hàn, Thử, Thấp, Táo, Hỏa. Đây là 6 thứ khí có tự nhiên trong môi trường sống, cũng là chủ khí của từng mùa, khi có sự thay đổi của khí hậu thời tiết trái thường, hoặc khi cơ thể có sự mất cân bằng âm dương – chức năng tạng phủ, các yếu tố ấy xâm nhập, tác động vào cơ thể gây mất cân bằng về chức năng, gây nhiều bệnh tật cho cơ thể, trong đó có bệnh xương khớp.
Nguyên nhân gây bệnh cơ xương khớp thường do 3 thuộc tính Phong – Hàn – Thấp cùng xâm nhập qua cơ nhục, kinh mạch làm rối loạn sự vận hành của khí huyết, gây ứ đọng sưng hoặc đau, tê, mỏi, nặng ở một vùng bắp thịt, khớp xương.
 
Bất nội ngoại nhân: chấn thương, đụng dập gây sưng đau tại chỗ, thậm chí bong gân, trật khớp…
  • Trùng - thú cắn, nọc của trùng – thú gây sưng đau tại bắp thịt hoặc xương khớp.
  • Ăn uống quá nhiều một loại thức ăn như quá béo, nhiều dầu mở, quá ngọt…làm khí huyết hư suy, đàm thấp nội sinh gây thiếu dinh dưỡng hoặc bí tắc kinh lạc.
  • Lao lực quá độ (lâu ngày), chấn thương làm tổn hình, hao huyết, huyết ứ tắc kinh lạc.
Nội nhân: thất tình (bảy loại tình cảm thái quá hay bất cập gồm Hỷ, Nộ, Ái, Ô, Ai, Lạc, Dục) gây nhiều bệnh cho cơ thể, trong đó có xương khớp.
 
Ngoài ra còn có nguyên nhân là tiên thiên bất túc, thuộc về bẩm sinh hay di truyền.
Chẩn đoán:
Trong mô tả bệnh về cơ xương khớp của YHCT có khi dùng là Tý, có khi dùng là Thống. Trong đó Tý đặc trưng bệnh cơ xương khớp hơn, còn thống là danh từ chung để chỉ tất cả các bệnh lý đau trong cơ thể.
 
  • Phong tý: Các khớp đau mỏi, di chuyển từ khớp này sang khớp khác.
  • Hàn tý: Khớp đau nhiều không di chuyển, đau tăng khi gặp lạnh, giảm nhẹ khi làm ấm.
  • Thấp tý: Thân thể và tay chân nặng nề, căng mỏi các khớp đau, có nhiều khi khớp sưng đau cố định nhưng không đỏ.
  • Nhiệt tý: Khớp sưng nóng đỏ đau nhiều, thường kèm sốt, miệng khát, sợ nóng.
  • Phong thấp nhiệt tý – Can thận âm hư: Đau các khớp co duỗi khó khăn, khớp sưng to cứng biến dạng thậm chí có teo cơ, gân mạch co cứng, khớp gối khuỷu không duỗi được.
  • Phong thấp hàn tý – Khí huyết hư suy: Chứng này có bệnh trình dài do uống nhiều thuốc khu phong hoạt lạc, tứ chi yếu ớt vô lực, khớp nặng nề mõi đau âm ỉ, tê nhiều, có lúc tim hồi hộp, trống ngực, ăn uống kém.
  • Tích bối thống: Đau cả mảng lưng hoặc đau sâu bên trong, cảm giác tức nặng cả vùng lưng, tê bì các vùng lân cận như từ cổ lan xuống vai – tay, hay hai bên dưới vai.
  • Kiên thống: Đau vai, hạn chế vận động, tê bì buốt xuống cánh tay và bàn tay cả các ngón tay.
  • Yêu thống: Đau ngang thắt lưng, có khi đau lan xuống hai bên mông và dọc dài xuống đầu gối và cẳng chân.
  • Hạc tất phong: Hai đầu gối sưng to, bắp thịt trên dưới gối teo lại.
  • Lịch tiết phong: Đau dữ dội kịch liệt ở các đốt bàn chân, nhất là đốt ngón cái và cổ chân, diễn tiến nhanh, có tính chất cấp tính.
Điều trị theo YHCT gồm:

Nguyên tắc điều trị:
  • Hành khí – Hoạt huyết.
  • Ôn thông kinh lạc.
  • Khu phong – tán hàn – trừ thấp – thanh nhiệt.
  • Bổ hư.
  • Bổ Can Thận.
Phương pháp không dùng thuốc:

Dưỡng sinh: 
  • Cách sống: Ngủ đủ giấc, sống phù hợp với môi trường, khí hậu, thời tiết.
  • Thực dưỡng: ăn uống đủ dinh dưỡng, cân bằng âm dương -  ngũ hành, không ăn thiên lệch, như mắc chứng hàn, tránh dùng thực phẩm mang tính chất lạnh…
  • Tập luyện: Tập luyện dưỡng sinh bao gồm các động tác vận động theo trục tự nhiên của xương khớp, của phương pháp thở và thư giãn, giúp duy trì sự cân bằng âm dương, cân bằng hưng phấn và ức chế, giúp máu huyết lưu thông, giảm tình trạng nê trệ ứ tắc.
  • Thái độ tinh thần và tâm lý: Thái độ lạc quan và hiểu biết về bệnh của mình là điều kiện quan trọng trong phòng bệnh và chữa bệnh.
Châm cứu: 
 
Châm là dùng kim kích thích vào huyệt, tùy biểu hiện bệnh có thể châm nông- sâu, kích thích mạnh hoặc nhẹ. Cứu là dùng sức nóng kích thích vào huyệt trên da. Châm cứu là kích thích vào huyệt đạo tạo nên những phản ứng lan truyền theo đường đi của kinh mạch nhằm mục đích điều hòa khí huyết điều chỉnh các rối loạn chức năng, ôn thông kinh lạc, giảm đau.

Theo các nghiên cứu, tác động điều trị của châm cứu dựa trên cơ chế thần kinh sinh học và thể dịch, tạo tác dụng giảm đau và chng viêm.
 
Xoa bóp, bấm huyệt:
 
Là thủ thuật dùng ngón tay, bàn tay tác động lên các vị trí huyệt trên da, cơ, khớp để đạt mục đích điều trị và phòng bệnh. Là một kích thích cơ học, tác động trực tiếp một lực nhất định lên vùng huyệt ở da, có các cơ quan thụ cảm, làm thay đổi về mặt thần kinh, thể dịch qua đó đem lại hiệu quả cao trong phòng và chữa bệnh.

Phương pháp dùng thuốc:
 
Dùng thuốc theo Dược lý YHCT:​​​​​​​
 
Theo học thuyết triết học Đông phương như Âm dương, Ngũ hành, Thiên nhân hợp nhất… Dược liệu dùng làm thuốc cũng phân thành Âm dược, Dương dược, theo tính vị quy kinh, Thăng, Giáng, Phù, Trầm, Ngũ vị, Ngũ sắc… theo đó mà có tác dụng giúp cân bằng Âm Dương, hay các chức năng hoạt động của cơ thể để tái lập sự cân bằng, không còn bệnh tật.

Theo dược lý YHCT , cấu tạo bài thuốc theo nguyên tắc Quân - Thần – Tá – Sứ; Quân là chủ dược, điều trị chủ chứng hay nguyên nhân chính, hay diễn biến chủ yếu của bệnh, Thần là sự hỗ trợ làm tăng tác dụng của vị quân, Tá là điều trị các triệu chứng kèm theo của bệnh chính, Sứ là điều hòa các vị thuốc lại với nhau và đưa thuốc đến mô đích.

Việc điều trị các bệnh lý cơ xương khớp nếu phát hiện sớm và chăm sóc đúng cách sẽ góp phần duy trì chất lượng sống cho người bệnh. Sử dụng các phương pháp Y học cổ truyền trong điều trị bệnh lý cơ xương khớp cũng như nhiều bệnh lý khác hiện nay đang là xu hướng được lựa chọn vì mang tính tối ưu và ít tác dụng phụ. Tuy nhiên, trên thị trường có rất nhiều sản phẩm hoặc những cơ sở khám chữa bệnh kém chất lượng gây không ít hậu quả nghiêm trọng cho người bệnh. Người bệnh có thể có triệu chứng giống nhau nhưng nguyên nhân bệnh khác nhau. Việc chẩn đoán và điều trị bằng Y học cổ truyền bởi các Y Bác sĩ tại các cơ sở Y tế uy tín là rất cần thiết. 
BS. Nguyễn Phối Hiền
Đơn vị Điều trị ban ngày
Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – Cơ sở 3


 

Tác giả bài viết: BS. Nguyễn Phối Hiền

Nguồn tin: Truyền thông Cơ sở 3

Trích nguồn: Cơ sở 3 - Bệnh viện ĐH Y Dược TPHCM

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

daumau 01
KHOA KHAM BENH 01
KHAM SUC KHOE 01
mau banner quang cao 01
mau banner quang cao
DON VI CAN LAM SANG 01
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây