25NAM (5)

Loãng xương - Osteoporosis, Thông tin y tế, vì sức khỏe cộng đồng

Chủ nhật - 17/11/2019 22:52
Theo số liệu của Tổ chức chống loãng xương Quốc tế (IOF), Loãng xương là nguyên nhân đứng hàng thứ hai gây nên bệnh tật, chỉ sau bệnh tim mạch.
Loang xuong 01
Loang xuong 01
⁉️📕    Loãng xương là gì?
🔻 Loãng xương là tình trạng bệnh lý của hệ thống xương được đặc trưng bởi sự giảm mật độ và chất lượng xương,  làm cho xương bị yếu và giòn, trở lên dễ gãy, chỉ cần ngã hoặc một va chạm nhẹ cũng có thể bị gãy xương.
🔻 Theo số liệu của Tổ chức chống loãng xương Quốc tế (IOF), Loãng xương là nguyên nhân đứng hàng thứ hai gây nên bệnh tật, chỉ sau bệnh tim mạch.

🔻 Trên Thế giới thì cứ 3 phụ nữ có 1 người bị loãng xương. Ở nam giới tỷ lệ này là 1/5. 

⁉️    Tại sao lại bị loãng xương?
💠 Xương là một mô sống, luôn thay đổi và tái tạo. Hoạt động này được điều hòa chủ yếu nhờ hai loại tế bào chính: tế bào sinh xương và tế bào hủy xương. Ở tuổi trẻ (dưới 25 tuổi), hoạt động của các tế bào sinh xương sẽ trội hơn các tế bào hủy xương. Từ tuổi 40 trở đi, hoạt động của các tế bào hủy xương sẽ trội hơn các tế bào sinh xương. Khối lượng khoáng chất của bộ xương sẽ giảm dần theo tuổi với tốc độ mất xương từ 0,5 – 1% mỗi năm. Riêng ở phụ nữ sau khi mãn kinh, tốc độ mất xương sẽ nhanh hơn hẳn nam giới cùng độ tuổi (2 - 4% khối lượng xương trong 5 - 10 năm đầu của thời kỳ mãn kinh).

💠 Tất cả chúng ta, đến lúc có tuổi (trên 65 tuổi) ai cũng bị loãng xương. Đây là hiện tượng loãng xương tiên phát thường xuất hiện trễ, diễn biến chậm, tăng từ từ và ít có biến chứng nặng nề.Trong khi đó, nếu quá trình loãng xương xảy ra sớm hơn gây nhiều hậu quả nặng nề hơn khi có thêm một số yếu tố nguy cơ: thiếu canxi, vitamin D, bị bất động lâu ngày do bệnh tật (chấn thương cột sống), do nghề nghiệp (nhà du hành vũ trụ), bị một số bệnh nội tiết, thiểu năng các tuyến sinh dục, suy thận mạn tính phải chạy thận nhân tạo lâu ngày, mắc các bệnh xương khớp mạn tính khác và đặc biệt là sử dụng nhóm corticosteroid….

⁉️   Bệnh loãng xương có nguy hiểm không?
🔹 Hậu quả của loãng xương thường rất nặng nề và gãy xương là hậu quả nặng nề nhất của loãng xương. Gãy xương tự nhiên hoặc do những chấn thương nhẹ ở hệ xương, một cú ngã từ thể đứng, trượt chân trong phòng tắm, bước hụt cầu thang… làm gãy xương cổ tay, gãy xương cẳng chân, cột sống… 
🔹 Ở người cao tuổi thường có bệnh lý đi kèm như tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường…Đặc biệt với tình trạng loãng xương nặng sẵn có (thiếu khoáng chất và protein của xương) thì việc liền xương thường rất khó và lâu. Đa số người bệnh phải nằm tại chỗ hoặc thậm chí phải điều trị dài ngày trong bệnh viện. Điều này không những làm tình trạng loãng xương càng nặng thêm mà còn kéo theo nhiều nguy cơ rất bất lợi cho sức khỏe như bội nhiễm đường hô hấp,đường tiết niệu, loét mục ở các nơi tì đè… Đây cũng là nguyên nhân chính gây nên tàn phế và giảm tuổi thọ cho người mắc bệnh.
🔹 Theo thống kê ở các nước phát triển, gần 21% người có tuổi bị gãy cổ xương đùi sẽ tử vong trong vòng 6 tháng đầu do các biến chứng bởi nằm lâu nêu trên. 20% người bệnh phải có người trợ giúp trong suốt cuộc đời còn lại, 30% người tàn phế phải phụ thuộc hoàn toàn vào người khác. Chỉ có 30% có thể trở lại được cuộc sống bình thường, nhưng lúc nào cũng bị nguy cơ tái gẫy xương “rình rập”.

⁉️    Làm sao để phát hiện loãng xương?
💠 Loãng xương là căn bệnh thầm lặng,ít triệu chứng, người bị loãng xương thường không biết mình bị bệnh
🔷  Triệu chứng trên lâm sàng :
▪️    Thay đổi hình dáng cơ thể: Gù lưng, giảm chiều cao (giai đoạn muộn của bệnh)
▪️    Đau mỏi mơ hồ ở cột sống, đau dọc các xương dài (đặc biệt là xương cẳng chân), đau mỏi cơ bắp, ớn lạnh, hay bị chuột rút các cơ; Đau thực sự cột sống, đau lan theo khoang liên sườn, đau khi ngồi lâu, khi thay đổi tư thế. Có thể đau mãn tính hoặc cấp tính sau chấn thương (gãy xương cổ tay, gãy lún đốt sống, gãy cổ xương đùi...)

🔷 Triệu chứng trên cận lâm sàng
▪️    Hiện nay đo mật độ xương (BMD) bằng phương pháp DXA được coi là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán loãng xương.

⁉️    Làm sao để điều trị loãng xương?

💠 Điều trị không dùng thuốc:
🔺    Chế độ ăn uống:  bổ sung nguồn thức ăn giàu canxi (sản phẩm sữa ít béo: sữa, sữa chua, phô mai, Rau màu xanh đậm: bổng cải xanh (súp lơ xanh), rau cải, cải thìa, cải bó xôi, cá mòi, cá hồi, đậu hũ, quả hạnh) theo nhu cầu từ 1000- 1500 mg mỗi ngày; 
🔺    Lối sống: Tránh sử dụng rượu bia và các chất kích thích, hút thuốc lá… Tăng cường vận động, tăng dẻo dai cơ bắp, tránh té ngã. Người bệnh có thể được chỉ định các dụng cụ hỗ trợ nẹp chỉnh hình (cho cột sống, khớp háng) để giảm sự tỳ đè lên cột sống, đầu xương và vùng xương hông.

💠 Điều trị dùng thuốc: Thời gian điều trị phải kéo dài từ 3 – 5 năm (tùy mức độ loãng xương), sau đó đánh giá lại tình trạng bệnh và quyết định các trị liệu tiếp theo. Khi bệnh nhân được Bác sĩ chỉ định dùng thuốc thì cần tuân thủ theo hướng dẫn của Bác sĩ để đạt hiệu quả trong điều trị và giảm thiểu tác dụng phụ của thuốc.
🔺    Các thuốc bổ xung nếu chế độ ăn không đủ (dùng hàng ngày trong suốt quá trình điều trị.)
+ Canxi: cần bổ sung Canxi 500 – 1.500mg hàng ngày.
+ Vitamin D 800 - 1.000 UI hàng ngày 
🔺    Các thuốc chống hủy xương: Làm giảm hoạt tính tế bào hủy xương
+ Nhóm Bisphosphonat: Alendronat 70mg hoặc Alendronat 70mg + Cholecalciferol 2800UI uống sáng sớm, khi bụng đói, một tuần uống một lần, uống kèm nhiều nước. Sau uống nên vận động, không nằm sau uống thuốc ít nhất 30 phút. Tác dụng phụ chủ yếu của bisphosphonate dạng uống : là kích ứng đường tiêu hóa như : viêm thực quản, loét dạ dày, nuốt khó... Ngoài ra còn một số các thuốc khác như Zoledronic acid, Calcitonin…
+ Liệu pháp sử dụng các chất giống hormon: Chỉ định đối với phụ nữ sau mãn kinh có nguy cơ cao hoặc có loãng xương sau mãn kinh:Raloxifen

💠     Điều trị ngoại khoa các biến chứng gẫy cổ xương đùi, gẫy thân đốt sống

☯️ Quan điểm của YHCT về Loãng xương
Theo YHCT biểu hiện của Loãng xương được mô tả trong phạm vi chứng hư lao, đó là thận lao hay cốt cực. Chứng hư lao lấy nguyên khí hao tổn làm đặc trưng. Việc điều trị kết hợp nhiều phương pháp như tập luyện, khí công, xoa bóp, châm cứu và dùng thuốc.

⚛️ Các nghiên cứu cho thấy hiệu quả của các phương pháp điều trị YHCT trên bệnh loãng xương
🍀    Thuốc: chú trọng các vị thuốc có tác dụng điều bổ khí huyết, bổ thận, ích tinh, tư âm, dưỡng huyết, mạnh gân cốt như Nhân sâm, Hoàng kỳ, Trần bì, Đương quy, Thục địa… Nhiều loại dược liệu được xem như thuốc bổ thận, mạnh gân cốt như Dâm dương hoắc, Nữ trinh tử, Bổ cố chỉ (hay còn gọi là phá cố chỉ)… đã được nghiên cứu có tác dụng chống hủy xương và tăng quá trình tạo xương. 
📍    Châm cứu: dựa vào tác dụng tại chỗ, toàn thân của các huyệt và lý luận YHCT để chọn huyệt ví dụ như  huyệt như Thận du (Du huyệt của kinh thận có tác dụng điều thận khí, kiện gân cốt), Thái khê (Nguyên huyệt của kinh thận nơi tập trung kinh khí mạnh nhất ) của kinh Thận,có tác dụng tư dưỡng thận âm, mạnh gân cốt)…các nghiên cứu cho thấy châm cứu làm tăng mật độ khoáng của xương. 
✋    Dưỡng sinh: Luyện thở giúp sự trao đổi khí tốt hơn, hỗ trợ cho sự tạo lập quân bình giữa tạo xương và hủy xương, theo xu hướng giảm quá trình hủy xương và quan trọng hơn nữa qua đó chống được sự lão hóa tế bào cơ thể nói chung. 
 

Tác giả bài viết: BS Trần Thị Phương Thảo

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

daumau 01
KHOA KHAM BENH 01
KHAM SUC KHOE 01
mau banner quang cao 01
mau banner quang cao
DON VI CAN LAM SANG 01
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây