Đau nhức – mỏi cơ xương khớp mùa lạnh

Thời tiết chuyển lạnh, nhiều người nhận thấy các triệu chứng đau nhức, tê mỏi hoặc cứng khớp xuất hiện rõ rệt hơn so với những ngày bình thường. Hiện tượng này đặc biệt thường gặp ở người trung niên, người cao tuổi, người lao động nặng, người ít vận động và những trường hợp có bệnh lý cơ xương khớp mạn tính. Nhiệt độ giảm khiến cơ thể ưu tiên giữ ấm cho nội tạng, từ đó làm tuần hoàn ngoại vi chậm lại, cơ dễ co rút và các khớp trở nên kém linh hoạt. Đây là lý do các cơn đau có xu hướng tăng lên khi trời lạnh kéo dài.

Theo quan điểm Y học cổ truyền, đau nhức mỏi cơ xương khớp trong mùa lạnh thuộc chứng tý do phong hàn thấp xâm nhập kinh lạc, làm khí huyết trì trệ và gây tắc trở. Người bệnh thường mô tả cảm giác đau mỏi khi thức dậy, tê râm ran ở các đầu chi, nặng chân, mỏi gối hoặc hạn chế vận động ở cổ vai gáy, thắt lưng, khớp gối và bàn tay chân. Khi chính khí suy yếu, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc người mang bệnh mạn tính, khả năng chống đỡ tà khí giảm đi nên triệu chứng càng xuất hiện thường xuyên hơn.

Dưới góc nhìn Y học hiện đại, người bệnh được khuyến khích giữ ấm cơ thể, ăn uống điều độ, duy trì vận động nhẹ và hạn chế các yếu tố làm tăng viêm như rượu bia hoặc thức khuya. Giữ ấm vùng cổ gáy, lưng và bàn chân giúp giảm co cứng cơ và hạn chế tình trạng cứng khớp buổi sáng. Chế độ ăn giàu đạm, canxi và vitamin D cũng góp phần duy trì sức mạnh cơ xương khớp, hỗ trợ giảm tần suất các cơn đau.

Trong Y học cổ truyền, nhiều biện pháp an toàn và phù hợp với cơ địa người Việt được áp dụng để giúp cơ thể ôn ấm, tăng lưu thông khí huyết và giảm cảm giác co rút khi trời lạnh. Xoa bóp, day ấn huyệt bằng dầu gừng hoặc ngải diệp làm mềm cơ, thông kinh lạc và cải thiện vận động. Chườm ấm thảo dược, xông thuốc và ngâm chân nước ấm hỗ trợ tăng tuần hoàn tại chỗ, giảm cảm giác nặng nề ở chi dưới. Những biện pháp này thường mang lại cảm giác dễ chịu, thư giãn và giảm đau rõ rệt sau khi thực hiện.

Trong nhóm các phương pháp không dùng thuốc, châm cứu là kỹ thuật có mức độ bằng chứng mạnh và được đánh giá là đáng tin cậy trong hỗ trợ giảm đau cơ xương khớp. Nhiều phân tích tổng hợp và nghiên cứu quốc tế độc lập đã ghi nhận châm cứu giúp giảm đau rõ rệt, cải thiện biên độ vận động và mang lại hiệu quả ổn định ở nhiều nhóm người bệnh, đặc biệt trong đau cổ vai gáy và đau cột sống thắt lưng mạn tính. Hiệu quả của châm cứu không chỉ dựa trên cảm nhận chủ quan mà còn liên quan đến các tác động sinh lý học đã được mô tả, như điều hòa dẫn truyền đau, tăng tiết chất giảm đau nội sinh, cải thiện tuần hoàn và làm giãn nhóm cơ co cứng sâu.

Trong thực hành lâm sàng, phần lớn người bệnh được châm cứu đúng kỹ thuật đều cho biết họ giảm đau rõ rệt, vận động linh hoạt hơn và ngủ tốt hơn sau một chu kỳ điều trị. Sự nhất quán giữa chứng cứ nghiên cứu và hiệu quả quan sát thực tế cho thấy châm cứu là một phương pháp có hiệu quả đáng tin cậy, an toàn và phù hợp để đưa vào phác đồ điều trị kết hợp cho mùa lạnh.

Khi phối hợp hợp lý giữa Y học hiện đại và Y học cổ truyền, người bệnh thường đạt được kết quả điều trị toàn diện hơn. Việc giữ ấm cơ thể, duy trì vận động hợp lý và kết hợp châm cứu, xoa bóp, chườm ấm hoặc dưỡng sinh giúp giảm đáng kể mức độ đau và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Tuy nhiên, hiệu quả của mỗi phương pháp chỉ được phát huy tối ưu khi thực hiện đúng kỹ thuật và đúng chỉ định. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài hoặc tự thực hiện giác hơi và châm cứu tại nhà khi chưa được hướng dẫn. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như khớp sưng nóng đỏ, tê yếu bất thường, sốt hoặc đau tăng nhanh, người bệnh cần được thăm khám sớm để tránh bỏ sót các bệnh lý nghiêm trọng.

BSCKI. Nguyễn Trần Như Thủy

Lịch khám sáng thứ 3 hàng tuần

————————————–

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh- Cơ sở 3

221B Hoàng Văn Thụ – Phường Phú Nhuận – Thành phố Hồ Chí Minh

Thời gian hoạt động:

– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.

– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.

Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070