Điều trị đau đầu, nghẹt mũi, hắt hơi do viêm mũi xoang cấp kết hợp Đông – Tây Y

Y học cổ truyền - 29/09/2026

Viêm mũi xoang cấp tính là tình trạng viêm mũi và xoang cạnh mũi trong thời gian dưới 4 tuần. Viêm mũi xoang cấp tính thường do các nguyên nhân sau: sau viêm nhiễm virus đường hô hấp trên, dị ứng, trào ngược dạ dày – thực quản, hít phải chất kích thích (bụi, hóa chất, khói thuốc lá,…), bất thường giải phẫu mũi xoang (vẹo vách ngăn, quá phát mỏm móc, bóng sàng), VA quá phát, chấn thương mũi xoang, các khối u vòng họng, bệnh toàn thân khác: suy giảm hệ miễn dịch, rối loạn chức năng lông chuyển,…

Biểu hiện lâm sàng: cảm giác đau nhức vùng mặt, sưng nề vùng mặt, nghẹt mũi, chảy dịch mũi đục, ngứa mũi hắt hơi, sốt, có thể kèm theo đau đầu, hơi thở hôi, mệt mỏi, ho, đau nhức tai. Cần nghĩ tới viêm xoang cấp do vi khuẩn khi viêm nhiễm đường hô hấp trên do virus sau 5 – 7 ngày. Kết hợp với nội soi mũi: mủ nhầy tại phức hợp lỗ ngách và ngách sàng bướm, niêm mạc mũi phù nề, sung huyết.

Điều trị theo tây y chủ yếu là điều trị nội khoa, bao gồm: thuốc kháng sinh trong 10 – 14 ngày, kháng viêm corticoid tại chỗ/ toàn thân, các thuốc thông mũi và tan nhầy như guaifenesin, các thuốc kháng thụ thể leukotriene, thuốc kháng dị ứng. Ngoài ra, phẫu thuật khi điều trị nội khoa không hiệu quả, các thủ thuật như phẫu thuật nội soi mũi xoang (FESS) có thể được chỉ định nhằm mở rộng lỗ thông xoang, lấy bỏ polyp, cải thiện dẫn lưu.

Theo YHCT các triệu chứng của viêm mũi xoang được mô tả thuộc phạm vi trong các chứng Tỵ lậu, Não lậu, Tỵ trĩ, Tỵ uyên, Tỵ cừu. Vì vậy, YHCT dựa vào vọng – văn – vấn – thiết để thăm khám, chẩn đoán thể lâm sàng và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp. Sau đây là một số phương pháp YHCT được sử dụng trong điều trị Viêm xoang cấp tính:

  • Thuốc thang:

– Thương nhĩ tử tán + Ngọc bình phong tán: bổ ích phế khí, khứ tà thông khiếu.

– Tân di thanh Phế ẩm: tuyên Phế, thanh nhiệt, giải uất thông khiếu.

– Sâm linh bạch truật tán: kiện tỳ ích khí, khứ thấp thông khiếu

– Nhị trần thang: tuyên Phế hóa đàm, trừ trọc thông khiếu.

  • Thuốc xông mũi:

– Dùng các vị thuốc như bạc hà, gừng, hương nhu, tân di hoa để xông hơi giúp thông mũi.

– Dùng một số chế phẩm xịt mũi Hoàng liên, Hoàng cầm, Chi tử, Kim ngân hoa để giúp thông mũi, giảm tiết dịch mũi.

  • Châm cứu:

– Tùy theo thăm khám và chẩn đoán của Bác sĩ mà lựa chọn các thủ thuật: hào châm, điện châm, ôn châm, cứu ấm.

– Một số huyệt vị có thể sử dụng: Nghinh hương, Tứ bạch, Thái dương, Ấn đường, Thượng tinh, A thị huyệt,…

Xoa bóp bấm huyệt: Kết hợp xoa – xát – day – miết ở vùng mặt. Ấn các huyệt: Nghinh hương, Ấn đường, Thương tinh, Bách hội, Phong trì, Tứ bạch 2 bên, Toản trúc, A thị huyệt,…

Sự kết hợp giữa YHHĐ – YHCT trong điều trị viêm xoang mạn tính không chỉ làm giảm nhanh triệu chứng mà còn giúp tăng cường sức đề kháng, ngăn tái phát hiệu quả hơn. Để phát huy tốt và đem lại hiệu quả tuyệt đối, có một số cách phối hợp như sau:

Giai đoạn cấp hoặc khi triệu chứng nặng

– Ưu tiên YHHĐ: dùng kháng sinh, thuốc kháng viêm, xịt mũi… để kiểm soát nhanh triệu chứng.

– Kết hợp thuốc thang YHCT và châm cứu (theo thể lâm sàng của từng người bệnh).

– Vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý.

Thạc sĩ – Bác sĩ Lê Ngô Minh Như

Phòng khám Ngũ Quan

————————————–

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – Cơ sở 3

221B Hoàng Văn Thụ – Phường Phú Nhuận – TPHCM

Thời gian hoạt động:

– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.

– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.

Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070