Điều trị sẩn ngứa bằng Y học cổ truyền

Sẩn ngứa (Prurigo Nodularis) là một rối loạn da mạn tính được đặc trưng bởi các sẩn hoặc nốt sần cứng, ngứa dữ dội, xuất hiện chủ yếu ở các mặt duỗi của tay chân. Bệnh ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi và có liên quan mật thiết với các tình trạng viêm da quá mẫn khác như viêm da dị ứng, ngứa mãn tính, hoặc các rối loạn hệ thống như suy thận, HIV, hoặc các bệnh ác tính nội khoa…..

Người bệnh (NB) nữ 29 tuổi đến khám vì ngứa nhiều ở 2 tay, 2 chân, vùng mặt nhiều tháng nay. Khám: sẩn hình vòm màu đỏ ở 2 mu bàn tay, mặt duỗi 2 cánh tay, cẳng tay, cẳng chân và rải rác vùng trán, kèm nhiều dấu cào gãi, trầy xước.

Khám Y học cổ truyền (YHCT): người bệu, mệt mỏi, ăn kém, bụng đầy. NB thấy khi sử dụng đồ ngọt/béo thì sang thương lớn dần lên kèm ngứa nhiều, lưỡi bệu có dấu ấn răng, chất lưỡi hồng nhiều điểm ứ nhiệt, rêu vàng dày tập trung giữa lưỡi, ấn đau thượng vị. NB được chẩn đoán thể Tỳ hư thấp nhiệt nội đình, NB được kê thuốc thảo dược đường uống và đường tắm, sau 1 tuần tình trạng da cải thiện, bớt sẩn ngứa, đầy bụng giảm, bớt mệt mỏi. NB tiếp tục 1 tháng thuốc thảo dược và duy trì việc kiêng đồ ăn béo ngọt để phòng tránh tái phát.

Nguyên nhân của sẩn ngứa vẫn chưa được hiểu đầy đủ. Tuy nhiên, chu kỳ ngứa – gãi đóng vai trò trung tâm, khi gãi liên tục dẫn đến tổn thương da, hình thành các nốt sần dày sừng. Ngoài ra, sự tăng mật độ các dây thần kinh và tế bào miễn dịch tại vùng tổn thương, cùng với sự hiện diện bất thường của các hóa chất trung gian cũng góp phần gây ngứa dữ dội và duy trì bệnh lý.

Mặc dù sẩn ngứa là bệnh lành tính, nhưng do ngứa mãn tính có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống. Biến chứng phổ biến nhất là nhiễm trùng thứ phát, để lại sẹo thâm, vết loét hoặc áp xe.

CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ HIỆN TẠI

Chẩn đoán sẩn ngứa chủ yếu dựa vào lâm sàng, các xét nghiệm bổ sung như sinh thiết da có thể cần thiết để phân biệt với các tình trạng da khác như: Lichen simplex mạn tính, Lichen phẳng… Ngoài ra, cần loại trừ các nguyên nhân gây ngứa hệ thống: suy thận, bệnh gan, rối loạn tuyến giáp, HIV, ung thư…

Điều trị bao gồm:

– Điều trị tại chỗ: thuốc bôi chứa Corticosteroid, thuốc ức chế Calcineurin, Capsaicin…

– Điều trị toàn thân: thuốc kháng histamine, thuốc ức chế miễn dich, quang trị liệu, thuốc sinh học….

QUAN ĐIỂM Y HỌC CỔ TRUYỀN

Không có bệnh danh tương ứng với YHHĐ, triệu chứng của bệnh thường được mô tả trong phạm trù các chứng: Phong ngứa, Phong chẩn khối.

Nguyên nhân gây bệnh thường gặp:

– Phong thấp nhiệt xâm nhập bì phu, phong tà là nguyên nhân chủ yếu gây ngứa, kết hợp với thấp nhiệt tà lưu lại ở biểu gây ra triệu chứng ngứa kèm nổi sẩn đỏ/ bong tróc da. Triệu chứng có tính chất thay đổi vị trí, tái phát theo mùa hoặc thời tiết.

– Huyết hư sinh phong, huyết kém nuôi dưỡng bì phu từ đó gây ngứa dai dẳng, da khô…… thường gặp ở người cao tuổi, suy nhược, bệnh lý mãn tính, người có đề kháng kém.

– Tỳ hư thấp trệ: Tỳ chủ vận hóa, khi tỳ hư sinh ra thấp tích tụ ở bì phu gây ngứa kéo dài, sẩn lớn, da sần sùi, ăn uống khó tiêu, người mệt mỏi, vận động vô lực, tiêu phân lỏng.

Điều trị YHCT dựa trên biện chứng luận trị, tùy thuộc vào thể lâm sàng mà có pháp trị khác nhau, trong đó thảo dược đường uống, đường dùng ngoài và châm cứu tuân theo từng pháp trị cụ thể.

– Phong thấp nhiệt: Khu phong, thanh nhiệt trừ thấp

– Huyết hư phong táo: Dưỡng huyết, khu phong, nhuận táo,

– Tỳ hư thấp trệ: Kiện tỳ trừ thấp.

NB khi có bất kỳ dấu hiệu nào nên đến cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và điều trị. Không nên tự mua thuốc uống hoặc bôi khi chưa có sự tham vấn của bác sĩ. Đặc biệt là khi có nhu cầu khám chữa bệnh bằng Y học cổ truyền.

Thạc sĩ – Bác sĩ Nguyễn Thị Quý

Phòng khám Da -Thẩm mỹ YHCT

————————-

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – Cơ sở 3

221B Hoàng Văn Thụ – Phường 8 – Quận Phú Nhuận – TPHCM

Thời gian hoạt động:

– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.

– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.

Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070