Hội chứng Guillain-Barré: Hiểu rõ để phòng tránh và ứng phó kịp thời

Hội chứng Guillain-Barré (GBS) là một bệnh lý tự miễn hiếm gặp nhưng có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thần kinh. Bệnh xảy ra khi hệ miễn dịch của cơ thể tấn công nhầm vào các dây thần kinh ngoại biên, gây tổn thương lớp vỏ myelin bảo vệ dây thần kinh. Hậu quả là các tín hiệu thần kinh bị gián đoạn, dẫn đến yếu cơ, tê bì và nhiều biến chứng nguy hiểm, thậm chí có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.

Ca bệnh thực tế

Người bệnh nữ, 25 tuổi, khỏe mạnh, không có tiền sử bệnh lý đặc biệt, chỉ thường xuyên bị cảm cúm nhưng tự khỏi.

Khoảng một tháng trước khi nhập viện, người bệnh đi du lịch đến vùng lạnh, sau đó trở về TP. Hồ Chí Minh thì bị cảm cúm. Sau đó, người bệnh bắt đầu có cảm giác tê bì ở hai bàn tay và bàn chân, sau đó tình trạng tê lan từ bàn chân lên đến thắt lưng.

Sau vài ngày, người bệnh cảm thấy yếu dần ở hai chân, đi lại khó khăn, chóng mặt và bị té ngã. Khi đến cấp cứu tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, người bệnh được chẩn đoán mắc hội chứng Guillain-Barré giai đoạn bình nguyên. Sau điều trị, người bệnh xuất viện và về quê ăn Tết.

Tuy nhiên, sau Tết, tình trạng tê bì hai bàn tay, bàn chân không cải thiện, thậm chí tê hai chân lan lên đến thắt lưng, yếu dần hai chân và không thể đi lại. Người bệnh tiếp tục nhập viện tại Cơ sở 3 – Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM. Sau hai tuần điều trị kết hợp Đông – Tây y, tình trạng tê bì giảm 50%, người bệnh có thể tự đi lại vững vàng và thậm chí có thể chạy bộ tại chỗ.

Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân chính xác của hội chứng Guillain-Barré chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy bệnh thường xuất hiện sau một số yếu tố kích thích hệ miễn dịch, bao gồm:

– Nhiễm trùng trước đó: Các bệnh do virus hoặc vi khuẩn gây ra, đặc biệt là Campylobacter jejuni (vi khuẩn thường gây viêm dạ dày – ruột cấp), virus cúm, COVID-19 hoặc vi khuẩn Mycoplasma.

– Một số ít trường hợp có liên quan đến việc tiêm phòng, tuy nhiên lợi ích của tiêm chủng vẫn vượt trội so với nguy cơ này.

– Phẫu thuật hoặc các can thiệp y khoa gần đây.

– Một số bệnh lý nền hoặc rối loạn miễn dịch khác.

Triệu chứng của hội chứng Guillain-Barré

Bệnh thường khởi phát với các triệu chứng từ nhẹ đến nặng và có thể tiến triển nhanh chóng:

– Tê bì và ngứa ran ở đầu ngón tay, ngón chân.

– Yếu cơ dần dần, bắt đầu từ chân rồi lan lên trên.

– Khó đi lại, khó đứng lên.

– Yếu cơ ở tay, mặt, gây khó khăn trong vận động và biểu cảm.

– Khó nuốt, nói khó.

– Đau lưng và đau cơ.

– Mất phản xạ gân cơ.

– Rối loạn hô hấp (trong các trường hợp nặng có thể dẫn đến suy hô hấp).

Lưu ý: Các triệu chứng có thể tiến triển trong vòng vài giờ đến vài ngày. Trường hợp nặng có thể khiến người bệnh rơi vào tình trạng liệt toàn thân hoặc suy hô hấp cần hỗ trợ máy thở.

Điều trị hội chứng Guillain-Barré

Hiện nay, chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu để chữa khỏi hoàn toàn hội chứng Guillain-Barré. Tuy nhiên, các phương pháp điều trị giúp kiểm soát bệnh và thúc đẩy quá trình hồi phục, bao gồm:

Điều trị theo Y học hiện đại

Liệu pháp miễn dịch:

– Truyền tĩnh mạch Immunoglobulin (IVIG) giúp ngăn chặn tác động của kháng thể tự miễn.

– Lọc huyết tương (Plasmapheresis) để loại bỏ các kháng thể gây bệnh.

Hỗ trợ hô hấp:

– Trong trường hợp nặng, người bệnh có thể cần đặt nội khí quản và thở máy để duy trì hô hấp.

Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng:

– Giúp người bệnh lấy lại sức mạnh cơ bắp, giảm biến chứng do bất động lâu ngày.

– Hỗ trợ tập thở để cải thiện chức năng hô hấp.

Điều trị bằng Y học cổ truyền

Việc kết hợp Y học cổ truyền trong điều trị hội chứng Guillain-Barré giúp rút ngắn thời gian phục hồi và cải thiện chức năng vận động.

Các phương pháp bao gồm:

– Châm cứu

– Cấy chỉ

– Thủy châm (tiêm thuốc vào huyệt vị)

– Dùng thuốc Đông y

Phòng ngừa hội chứng Guillain-Barré

Hiện nay, không có biện pháp phòng ngừa đặc hiệu đối với hội chứng Guillain-Barré. Tuy nhiên, bạn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh bằng cách:

– Duy trì sức khỏe hệ miễn dịch: Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, tập thể dục thường xuyên.

– Tiêm chủng đầy đủ để phòng tránh các bệnh nhiễm trùng liên quan.

– Giữ gìn vệ sinh cá nhân, đặc biệt là rửa tay thường xuyên để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn.

– Điều trị dứt điểm các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, tiêu hóa để hạn chế biến chứng liên quan đến hệ thần kinh.

Nếu bạn hoặc người thân có triệu chứng nghi ngờ hội chứng Guillain-Barré, hãy đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời. Việc chẩn đoán và can thiệp sớm có thể giúp giảm thiểu biến chứng và thúc đẩy quá trình phục hồi.

GBS có thể gây liệt cơ và đe dọa tính mạng, nhưng nếu phát hiện sớm và điều trị đúng cách, người bệnh vẫn có thể hồi phục hoàn toàn và trở lại cuộc sống bình thường.

Hãy bảo vệ sức khỏe của chính mình và người thân bằng cách lắng nghe cơ thể và không chủ quan trước những dấu hiệu bất thường!

Bác sĩ Âu Văn Khê

Lịch khám Sáng thứ 2 hàng tuần

————————-

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – Cơ sở 3

221B Hoàng Văn Thụ – Phường 8 – Quận Phú Nhuận – TPHCM

Thời gian hoạt động:

– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.

– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.

Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070