Hướng dẫn tự theo dõi dịch khớp gối tại nhà

Tại sao phải theo dõi dịch khớp gối?

– Biết dịch đang giảm – đứng yên – tăng

– Quyết định nên tiếp tục tập hay nghỉ

– Phát hiện sớm dấu hiệu nguy hiểm

– Tránh tập sai làm tràn dịch nặng hơn

1. So sánh kích thước gối (cách đơn giản nhất)

• Cách làm:

– Ngồi hoặc nằm, duỗi thẳng 2 chân

– Nhìn trực diện 2 bên gối

• Quan sát:

– Gối lành: xương bánh chè rõ

– Gối tràn dịch: tròn, căng, xương bánh chè mờ

– Ghi nhớ hình dạng mỗi ngày (có thể chụp ảnh)

2. Đo vòng gối bằng thước dây (CHÍNH XÁC)

• Chuẩn bị:

– Thước dây mềm

– Bút + sổ ghi chép

• Cách đo:

– Đo tại trung tâm xương bánh chè

– Hoặc cao hơn 5cm (chọn 1 điểm cố định)

– Đo cả 2 bên

• Ví dụ ghi:

– Gối phải: 38.5 cm

– Gối trái: 36.8 cm

– Chênh ≥ 1 cm → có dịch

– Đo 1 lần/ngày, cùng thời điểm (tốt nhất buổi sáng)

3. Test bập bềnh xương bánh chè (Ballottement test)

• Lưu ý:

– Làm nhẹ, không ấn mạnh

• Cách làm:

– Duỗi thẳng chân

– Một tay vuốt nhẹ từ đùi xuống gối (đẩy dịch xuống)

– Tay kia ấn nhẹ xương bánh chè

• Kết quả:

– “Lún – bập bềnh” → còn dịch

– Không lún → dịch ít hoặc hết

– Làm 1 lần/ngày, không lạm dụng

4. Theo dõi cảm giác đau & căng

• Tự hỏi mỗi ngày:

– Gối có căng hơn hôm qua không?

– Có đau khi đứng lên – ngồi xuống – đi bộ không?

– Sau tập 2–4 giờ có đau tăng không?

• Thang điểm đau (0–10):

– 0: Không đau

– 10: Đau không chịu nổi

– Đau giảm dần mỗi ngày là dấu hiệu tốt

5. Theo dõi tầm vận động gối

• Cách kiểm tra:

– Ngồi trên giường

– Gập gối hết mức (không ép)

• Đánh giá:

– Gập kém hơn hôm qua → dịch có thể tăng

– Gập sâu hơn → dịch giảm

– Có thể đánh dấu vị trí gót chân mỗi ngày để so

6. Theo dõi phản ứng sau vận động

• Nguyên tắc 24 GIỜ:

– Sau tập hoặc đi nhiều:

– Nếu gối không sưng hơn sau 24h → tập đúng

– Nếu gối sưng – đau tăng → quá tải

– Đây là chỉ dấu quan trọng nhất

7. DẤU HIỆU CẢNH BÁO – PHẢI ĐI KHÁM NGAY

– Gối sưng nhanh trong 1-2 ngày

– Nóng, đỏ, đau nhiều

– Sốt

– Đau tăng dù đã nghỉ

– Không duỗi thẳng được gối

– Tràn dịch tái phát nhiều lần

8. MẸO GIÚP THEO DÕI CHÍNH XÁC

– Đo cùng thời điểm mỗi ngày

– Không đo sau khi đi bộ nhiều

– Không so từng giờ → so từng ngày

– Ưu tiên xu hướng hơn con số lẻ

9. Khi nào TẬP – khi nào NGHỈ?

• Tiếp tục tập khi:

– Sưng giảm

– Đau giảm

– Gối nhẹ hơn

• Giảm tập / nghỉ khi:

– Vòng gối tăng

– Căng tức nhiều

– Đau tăng sau tập

KTV PHCN. Trần Hữu Lộc

Đơn vị điều trị ban ngày

——————————-

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – Cơ sở 3

221B Hoàng Văn Thụ – Phường Phú Nhuận – TPHCM

Thời gian hoạt động:

– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.

– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.

Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070