Khuyến cáo chăm sóc người bệnh viêm da cơ địa trong dịp Tết (Giúp hạn chế bùng phát và kiểm soát triệu chứng hiệu quả)

Tết là thời điểm thời tiết và sinh hoạt thay đổi, dễ khiến viêm da cơ địa bùng phát với ngứa, khô, đỏ da. Chủ động chăm sóc đúng cách giúp kiểm soát bệnh ổn định trong dịp lễ.

Tết Nguyên Đán là thời điểm thời tiết thay đổi, sinh hoạt đảo lộn, di chuyển nhiều và tiếp xúc với nhiều yếu tố kích thích mới. Đây cũng là giai đoạn người bệnh viêm da cơ địa (atopic dermatitis) dễ xuất hiện hoặc tái phát các đợt bùng phát với biểu hiện ngứa, khô da, đỏ da, rỉ dịch hoặc dày da. Để kiểm soát bệnh ổn định trong dịp Tết, người bệnh nên lưu ý các khuyến cáo sau:

Duy trì dưỡng ẩm đều đặn – nguyên tắc quan trọng nhất

Thoa kem dưỡng ẩm ít nhất 2 lần/ngày, đặc biệt ngay sau khi tắm khi da còn ẩm (trong vòng 3 phút).
Ưu tiên dạng kem (cream) hoặc mỡ (ointment) không chứa hương liệu
Mang theo kem dưỡng ẩm khi đi du lịch hoặc về quê.
Việc duy trì hàng rào bảo vệ da ổn định giúp giảm nguy cơ kích ứng khi tiếp xúc với môi trường, thực phẩm và hóa chất mới.

Tắm đúng cách trong thời tiết lạnh

Tắm nước ấm (không nóng) trong 5–10 phút. Thời gian tắm kéo dài hơn có thể làm mất lớp lipid bảo vệ tự nhiên và khiến da khô hơn.
Tránh ngâm mình lâu trong bồn nước nóng.
Sử dụng sữa tắm dịu nhẹ, không chứa hương liệu.
Thấm khô da nhẹ nhàng bằng khăn cotton mềm, không chà xát mạnh.
Ngay sau khi tắm, khi da vẫn còn ẩm, cần thoa kem dưỡng ẩm để “khóa ẩm”, hạn chế mất nước qua da.
Thời tiết lạnh miền Bắc hoặc môi trường máy lạnh có thể làm da mất nước nhanh hơn, vì vậy việc tắm và dưỡng ẩm đúng cách rất quan trọng.

Cẩn trọng với sản phẩm mới dịp Tết

Tết là thời điểm nhiều người:

Đổi mỹ phẩm mới
Dùng sản phẩm chăm sóc da mới
Thử quà tặng mỹ phẩm

Trước khi sử dụng:

Thử sản phẩm trên một vùng diện tích nhỏ (khoảng 1 đồng xu) ở mặt trong cẳng tay trong 7–10 ngày. Nếu sau thời gian này da không xuất hiện đỏ, ngứa, rát hoặc tổn thương, bạn có thể cân nhắc sử dụng sản phẩm đó trên diện rộng.
Chỉ dùng sản phẩm ghi rõ “fragrance-free” (không chứa hương liệu).
Tránh sản phẩm ghi “unscented” (không mùi) vì vẫn có thể chứa hương liệu.

Lưu ý trang phục ngày Tết

Ưu tiên quần áo 100% cotton, rộng rãi.
Tránh mặc quần áo bó sát.
Tránh mặc len, dạ hoặc vải tổng hợp trực tiếp lên da.
Sử dụng bột/nước giặt không chứa hương liệu và không chứa phẩm màu.
Giặt quần áo mới trước khi mặc.
Ưu tiên quần áo không có gắn tem nhãn mác; nếu có, nên cắt bỏ do nguy cơ tem nhãn mác cọ xát làm kích ứng viêm da. Che phủ các đường may gây cọ xát, kích ứng bằng lớp vải mềm nếu cần thiết.

Trang phục Tết thường mới, nhiều lớp và có chất liệu dễ gây kích ứng. Đây là yếu tố khởi phát thường gặp.

Kiểm soát mồ hôi và nhiệt độ cơ thể

Tránh để cơ thể quá nóng khi đi chúc Tết, nấu ăn hoặc tham gia hoạt động ngoài trời.
Khi ra mồ hôi nhiều, nên lau khô nhẹ nhàng và dưỡng ẩm lại nếu cần.
Hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột (từ ngoài trời lạnh vào phòng máy lạnh hoặc ngược lại).
Mồ hôi là yếu tố kích hoạt ngứa và bùng phát rất thường gặp ở người viêm da cơ địa.
Chủ động nhận diện yếu tố khởi phát trong dịp Tết

Một số yếu tố thường gặp:

Thức ăn lạ hoặc dễ gây dị ứng
Rượu bia
Thức khuya, căng thẳng
Bụi, phấn hoa, khói nhang
Thay đổi nguồn nước khi đi xa

Người bệnh nên:

Ghi nhớ tiền sử yếu tố khởi phát của bản thân.
Hạn chế thử quá nhiều thực phẩm mới cùng lúc.
Ngủ đủ giấc, kiểm soát stress.
Tuân thủ điều trị và chuẩn bị sẵn thuốc
Mang theo thuốc bôi/thuốc uống theo đơn khi đi du lịch.
Không tự ý ngưng thuốc khi thấy da ổn định.
Nếu có dấu hiệu bùng phát (ngứa nhiều, đỏ lan rộng, rỉ dịch), cần điều trị sớm theo hướng dẫn của bác sĩ.
Việc duy trì kế hoạch điều trị cá thể hóa từ bác sĩ da liễu giúp giảm nguy cơ bùng phát nặng trong dịp nghỉ lễ.