Liệt mặt ngoại biên: Làm gì khi bạn hoặc người nhà gặp phải?

Cách nhận biết sớm

– Liệt mặt ngoại biên thường xảy ra đột ngột, trong vài giờ đến 1–2 ngày, với các dấu hiệu:

– Miệng méo sang một bên, không nhăn được trán, không nhắm kín được mắt bên liệt.

– Ăn uống dễ rơi vãi, chảy nước miếng.

– Mất hoặc giảm vị giác ở nửa lưỡi cùng bên.

– Đau sau tai hoặc cảm giác tê bì mặt.

Điểm quan trọng: Liệt mặt trung ương (do đột quỵ) cũng có biểu hiện méo miệng, nhưng thường còn nhăn trán được và kèm yếu tay chân. Vì vậy, khi có triệu chứng đột ngột, cần phân biệt ngay để không bỏ sót đột quỵ.

Việc cần làm ngay

– Đưa người bệnh đi khám tại bệnh viện càng sớm càng tốt (tốt nhất trong 72 giờ đầu). Bác sĩ sẽ loại trừ đột quỵ, sau đó chẩn đoán và điều trị liệt VII ngoại biên.

– Không tự ý dùng thuốc: Corticoid, thuốc kháng virus, thuốc đông y hay mẹo dân gian cần có chỉ định, tránh tự ý gây hại.

– Bảo vệ mắt: Do không nhắm kín mắt nên dễ khô giác mạc, viêm loét giác mạc. Cần dùng nước mắt nhân tạo, nhỏ mắt thường xuyên, che mắt bằng gạc sạch khi ngủ.

Điều trị y khoa

– Y học hiện đại: Sử dụng thuốc kháng viêm liều phù hợp trong 7–10 ngày có thể rút ngắn thời gian hồi phục. Một số trường hợp được phối hợp thuốc kháng virus. Vật lý trị liệu phục hồi chức năng (xoa bóp, tập vận động cơ mặt) có hiệu quả nếu thực hiện đúng hướng dẫn.

– Y học cổ truyền: Châm cứu,, xoa bóp bấm huyệt, cứu ngải là những phương pháp được WHO và Bộ Y tế Việt Nam công nhận có hiệu quả trong phục hồi liệt VII ngoại biên. Điều trị sớm thường cho kết quả tốt hơn.

Chăm sóc tại nhà

– Kiên trì tập các động tác cơ mặt trước gương (nhăn trán, phồng má, huýt sáo, vận động cơ vùng miệng).

– Ăn thức ăn mềm, dễ nuốt, tránh đồ quá nóng hoặc quá cứng.

– Giữ ấm vùng mặt, tránh gió lùa trực tiếp.

– Giữ tinh thần thoải mái, ngủ đủ giấc, vì căng thẳng kéo dài có thể làm bệnh nặng thêm.

Khi nào cần tái khám gấp?

– Có thêm triệu chứng yếu tay chân, nói khó, nhìn mờ → nghi ngờ đột quỵ.

– Mắt đỏ, đau nhức, chảy nước mắt nhiều → nguy cơ viêm loét giác mạc.

– Sau 2–3 tuần không cải thiện triệu chứng hoặc bệnh nặng dần lên.

Liệt mặt ngoại biên thường có tiên lượng tốt, phần lớn người bệnh hồi phục trong 3–6 tháng nếu được điều trị sớm và chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, cần đến cơ sở y tế ngay khi khởi phát để được chẩn đoán chính xác, tránh nhầm lẫn với đột quỵ và các bệnh lý thần kinh khác.

————————————–

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh – Cơ sở 3

221B Hoàng Văn Thụ – Phường Phú Nhuận – Thành phố Hồ Chí Minh

Thời gian hoạt động:

– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.

– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.

Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070