Lưu ý khi bảo quản thực phẩm ngày Tết

Ngày Tết, mâm cơm thường được chuẩn bị phong phú và dư dả để tiện tiếp khách, sum họp gia đình. Thức ăn thường được nấu rồi để nguội, bày ra mời khách, cất tủ lạnh, rồi lại mang ra hâm nóng. Thói quen này nghe có vẻ hợp lý và tiết kiệm, nhưng nếu không thực hiện đúng cách, chính nó lại âm thầm làm tăng nguy cơ mất an toàn thực phẩm trong những ngày đầu năm.



Điều cần nhấn mạnh là hâm nóng không đồng nghĩa với việc làm cho thực phẩm an toàn tuyệt đối. Có những nguy cơ không thể được loại bỏ chỉ bằng việc đun lại. Thức ăn đã nấu chín, nếu để ở nhiệt độ phòng quá lâu, sẽ rơi vào khoảng nhiệt độ thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi nhanh. Trong ngày Tết, thức ăn thường được bày trên bàn nhiều giờ, sau đó mới cất vào tủ lạnh. Khi quy trình này lặp lại qua nhiều bữa, số lượng vi khuẩn có thể tăng lên đáng kể.



Trên thực tế, một số loại vi khuẩn có khả năng tạo ra độc tố bền với nhiệt. Nghĩa là dù món ăn được hâm sôi lại, độc tố đã hình thành vẫn có thể tồn tại. Khi đó, thức ăn nhìn bên ngoài vẫn bình thường, mùi vị không thay đổi rõ rệt, nhưng mức độ an toàn đã không còn như ban đầu. Đây là lý do vì sao có những trường hợp ăn đồ thừa ngày Tết mà vẫn gặp rối loạn tiêu hóa hoặc ngộ độc, dù món ăn không có dấu hiệu hư hỏng rõ ràng.



Trong các món quen thuộc ngày Tết, nhóm tinh bột như cơm nguội, xôi, bánh chưng, bánh tét rất dễ trở thành môi trường cho vi khuẩn nếu để nguội lâu ngoài không khí. Những món thịt kho, canh hầm, giò chả thường được nấu với số lượng lớn, nếu làm nguội chậm và hâm lại nhiều lần cũng tiềm ẩn rủi ro. Riêng các món nguội, gỏi, nộm hoặc món dùng tay gắp chung trong bữa tiệc Tết càng dễ bị nhiễm khuẩn từ môi trường và người sử dụng.



Một điểm dễ gây chủ quan là thức ăn không nhất thiết phải có mùi ôi hay vị lạ mới gây hại. Có những trường hợp nhìn và ngửi đều ổn, nhưng nguy cơ đã tồn tại từ bên trong mà người ăn không thể nhận biết bằng cảm giác thông thường. Vì vậy, việc đánh giá an toàn thực phẩm chỉ dựa vào cảm quan là không đủ, đặc biệt trong bối cảnh đồ ăn đã trải qua nhiều lần bày ra rồi cất lại.



Về nguyên tắc an toàn, thức ăn chín nên được chia nhỏ và cho vào tủ lạnh sớm, tốt nhất trong vòng khoảng hai giờ sau khi nấu. Tránh để nguyên nồi lớn ngoài nhiệt độ phòng trong thời gian dài. Tủ lạnh cần được duy trì ở nhiệt độ đủ thấp để làm chậm sự phát triển của vi khuẩn. Khi ăn lại, chỉ nên hâm đủ lượng dùng cho một bữa, không nên hâm cả nồi rồi lại cất vào tủ lạnh cho lần sau, và mỗi món ăn chỉ nên hâm một lần, bảo đảm được làm nóng đều toàn bộ.



Riêng với cơm, xôi, bánh chưng đã để ngoài nhiệt độ phòng quá lâu, trong điều kiện nghi ngờ, lựa chọn an toàn vẫn là không sử dụng lại, dù chưa thấy dấu hiệu bất thường. Khi thức ăn có biểu hiện nhớt, đổi mùi, đổi vị hoặc đã để qua nhiều ngày Tết, cần loại bỏ dứt khoát, không tiếc rẻ.



Giữ gìn và tận dụng đồ ăn thừa đúng cách là thói quen tốt, nhưng ăn lại không kiểm soát, hâm đi hâm lại nhiều lần lại là một nguy cơ tiềm ẩn cho sức khỏe. Ngày Tết là để sum vầy và tận hưởng, không phải để đánh đổi sức khỏe vì sự tiết kiệm nhất thời. Ăn vừa đủ, bảo quản đúng và sẵn sàng bỏ đi khi cần thiết chính là cách giữ Tết trọn vẹn, an toàn cho cả gia đình.

BS. Chu Thị Dung

————————————–

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – Cơ sở 3

221B Hoàng Văn Thụ – Phường Phú Nhuận – TPHCM

Thời gian hoạt động:

– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.

– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.

Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070