Người bệnh vảy nến nên ăn gì để kiểm soát bệnh tốt hơn?

U máu - Da liễu - 02/11/2026

Các nghiên cứu cho thấy một số nhóm thực phẩm giàu chất béo không bão hòa, chất xơ và chất chống oxy hóa có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe của người mắc vảy nến. Đặc biệt, chế độ ăn Địa Trung Hải đang được nghiên cứu như một hướng can thiệp dinh dưỡng có triển vọng trong việc cải thiện mức độ bệnh.

Cá béo giàu Omega-3

Cá hồi, cá thu, cá mòi và cá trích là những nguồn cung cấp acid béo omega-3, đặc biệt là EPA và DHA.

Omega-3 tham gia vào quá trình tạo ra các chất trung gian điều hòa phản ứng viêm. Đây là cơ chế được quan tâm trong nghiên cứu về vảy nến, bởi bệnh có liên quan đến tình trạng viêm mạn tính qua trung gian miễn dịch.

Một số nghiên cứu ghi nhận omega-3 có thể giúp cải thiện triệu chứng ở một số người bệnh, tuy nhiên kết quả chưa hoàn toàn thống nhất.

Người bệnh có thể đưa cá vào thực đơn khoảng 2 bữa mỗi tuần, ưu tiên các loại cá béo và chế biến bằng cách hấp, luộc hoặc nướng.

Rau xanh và trái cây tươi

Rau xanh và trái cây cung cấp vitamin, khoáng chất, chất xơ và nhiều hợp chất có hoạt tính chống oxy hóa.

Người bệnh có thể lựa chọn đa dạng các loại thực phẩm như:

– Rau lá xanh, bông cải xanh, cà rốt, bí đỏ và cà chua.

– Cam, quýt, táo, ổi và các loại quả mọng.

Các hợp chất chống oxy hóa trong rau quả có thể tham gia bảo vệ tế bào trước tác động của stress oxy hóa, một quá trình có liên quan đến phản ứng viêm trong cơ thể.

Nên ưu tiên trái cây nguyên quả để tận dụng lượng chất xơ tự nhiên. Đối với nước ép, cần chú ý khẩu phần vì quá trình ép thường làm giảm chất xơ và khiến người dùng dễ tiêu thụ nhiều đường tự nhiên hơn so với ăn nguyên quả.

Dầu Ô liu, quả bơ và các loại hạt

Dầu ô liu, quả bơ, hạnh nhân, óc chó, hạt chia và hạt lanh là những nguồn cung cấp chất béo không bão hòa có lợi.

Trong đó, dầu ô liu nguyên chất còn chứa các hợp chất polyphenol có đặc tính chống oxy hóa và điều hòa phản ứng viêm.

Các loại hạt cung cấp thêm vitamin E, chất xơ và khoáng chất. Riêng hạt chia, hạt lanh và óc chó chứa acid alpha-linolenic (ALA), một dạng omega-3 có nguồn gốc thực vật.

Những thực phẩm này có thể được sử dụng luân phiên trong bữa ăn hằng ngày. Tuy nhiên, các loại hạt và dầu vẫn cung cấp nhiều năng lượng nên cần dùng với lượng phù hợp.

Ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu

Yến mạch, gạo lứt, bánh mì nguyên cám, đậu xanh, đậu đen và đậu nành là những thực phẩm giàu chất xơ cùng nhiều dưỡng chất thiết yếu.

Chất xơ giúp duy trì hoạt động của hệ tiêu hóa và là nguồn dinh dưỡng cho một số vi khuẩn có lợi trong đường ruột. Khi được lên men, một phần chất xơ tạo thành các acid béo chuỗi ngắn, có khả năng tham gia điều hòa hoạt động miễn dịch.

Mối liên hệ giữa hệ vi sinh vật đường ruột và bệnh vảy nến hiện đang được nghiên cứu. Dù chưa thể khẳng định ăn nhiều chất xơ trực tiếp làm giảm tổn thương vảy nến, đây vẫn là nhóm thực phẩm có lợi cho sức khỏe chuyển hóa và nên hiện diện thường xuyên trong khẩu phần.

Chế độ ăn Địa Trung Hải

Thay vì cố gắng ăn thật nhiều một loại thực phẩm được cho là tốt, người bệnh có thể xây dựng chế độ ăn theo nguyên tắc Địa Trung Hải.

Kiểu ăn này ưu tiên rau xanh, trái cây, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt, dầu ô liu và cá, đồng thời sử dụng thực phẩm tươi, ít chế biến.

Đáng chú ý, một thử nghiệm lâm sàng công bố trên JAMA Dermatology năm 2025 đã đánh giá hiệu quả của chế độ ăn Địa Trung Hải ở 38 người trưởng thành mắc vảy nến mức độ nhẹ đến trung bình.

Sau 16 tuần, nhóm được hướng dẫn thực hiện chế độ ăn Địa Trung Hải có mức cải thiện tổn thương da tốt hơn nhóm đối chứng được tư vấn chế độ ăn ít chất béo thông thường. Có 47,4% người tham gia trong nhóm can thiệp đạt mức giảm ít nhất 75% chỉ số đánh giá diện tích và mức độ nặng của bệnh vảy nến (PASI 75).

Kết quả này cho thấy chế độ ăn Địa Trung Hải có tiềm năng góp phần cải thiện mức độ bệnh khi kết hợp với điều trị y khoa. Tuy nhiên, nghiên cứu có quy mô nhỏ và thời gian theo dõi còn ngắn nên cần thêm những thử nghiệm lớn hơn để xác nhận hiệu quả lâu dài.

Có nên uống thêm vitamin và thực phẩm bổ sung?

  • Vitamin D

Nồng độ vitamin D thấp được ghi nhận ở một số người mắc vảy nến. Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng để khuyến cáo tất cả người bệnh uống vitamin D chỉ nhằm cải thiện tổn thương da. Việc bổ sung cần dựa trên tình trạng dinh dưỡng và chỉ định chuyên môn.

Vitamin A

Vitamin A cần thiết cho sự phát triển và biệt hóa tế bào da. Tuy nhiên, không nên tự ý uống vitamin A liều cao. Các thuốc retinoid dùng trong điều trị vảy nến có cơ chế, liều lượng và chỉ định riêng, không tương đương với việc bổ sung vitamin A thông thường.

  • Dầu cá omega-3

Một số thử nghiệm ghi nhận lợi ích nhưng kết quả còn khác biệt. Hiện chưa đủ cơ sở để khuyến cáo sử dụng dầu cá thường quy như một phương pháp điều trị vảy nến.

  • Men vi sinh (probiotic)

Một số nghiên cứu bước đầu cho thấy tiềm năng điều hòa miễn dịch thông qua hệ vi sinh vật đường ruột. Tuy nhiên, vẫn cần thêm bằng chứng để xác định chủng vi sinh, liều lượng và hiệu quả trên người bệnh vảy nến.

Lời khuyên dành cho người bệnh

Một chế độ ăn phù hợp không cần quá cầu kỳ hoặc phụ thuộc vào các loại thực phẩm đắt tiền. Những thực phẩm quen thuộc như cá, rau xanh, trái cây, đậu và ngũ cốc nguyên hạt hoàn toàn có thể tạo nên những bữa ăn đa dạng, cân đối và giàu dinh dưỡng.

Điều quan trọng là duy trì thói quen ăn uống lành mạnh trong thời gian dài, phù hợp với tình trạng sức khỏe của từng người.

Dinh dưỡng có thể góp phần cải thiện sức khỏe và hỗ trợ kiểm soát bệnh vảy nến, nhưng chưa có một loại thực phẩm hay chế độ ăn nào được chứng minh có thể chữa khỏi bệnh. Người bệnh vẫn cần tuân thủ điều trị và tái khám theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

BSCKI. Lê Cao Trí

Trung tâm Da – U máu

————————————–

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – Cơ sở 3

221B Hoàng Văn Thụ – Phường Phú Nhuận – TPHCM

Thời gian hoạt động:

– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.

– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.

Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070