Nhiễm nấm da: Vấn đề thường gặp vào mùa mưa

Nhiễm nấm da là gì?

Nhiễm nấm da là tình trạng da, tóc hoặc móng bị các loại vi nấm xâm nhập và phát triển gây bệnh. Đây là một trong những bệnh da liễu phổ biến nhất, đặc biệt tại các quốc gia có khí hậu nhiệt đới nóng ẩm như Việt Nam.

Vi nấm tồn tại rất phổ biến trong môi trường sống. Trong điều kiện thuận lợi như độ ẩm cao, da thường xuyên ẩm ướt hoặc hệ miễn dịch suy giảm, chúng có thể phát triển quá mức và gây bệnh. Nhiễm nấm da thường không nguy hiểm đến tính mạng nhưng gây ngứa ngáy, khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt, thẩm mỹ và chất lượng cuộc sống. Nếu không được điều trị đúng cách, bệnh có thể kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc lây lan cho người khác.

Hiện tại đang bắt đầu vào mùa mưa ở miền nam nước ta, đây là thời điểm các bệnh nấm da gia tăng rõ rệt do độ ẩm môi trường tăng cao, quần áo khó khô và cơ thể thường xuyên tiếp xúc với nước mưa hoặc mồ hôi.

 Các loại nhiễm nấm da thường gặ

• Hắc lào (nấm thân mình) (Tinea corporis)

Hắc lào là bệnh nấm da do nhóm nấm Dermatophytes gây ra. Tổn thương điển hình là các mảng đỏ hình tròn hoặc hình nhẫn, bờ rõ, hơi gồ cao, có vảy da và ngứa nhiều. Bệnh có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể và dễ lây qua tiếp xúc trực tiếp hoặc dùng chung đồ cá nhân.

• Nấm bẹn (Tinea cruris/Jock Itch)

Nấm bẹn thường xuất hiện ở vùng bẹn, mặt trong đùi hoặc mông. Người bệnh thường cảm thấy ngứa nhiều, đặc biệt khi ra mồ hôi. Da vùng tổn thương đỏ, bong vảy và có thể lan rộng nếu không được điều trị.

• Nấm kẽ chân (nước ăn chân) (Tinea pedis/Athlete’s foot)
  

Đây là một trong những bệnh nấm phổ biến nhất vào mùa mưa.

Bệnh thường xuất hiện ở kẽ các ngón chân với biểu hiện ngứa, bong vảy, nứt nẻ, đôi khi chảy dịch hoặc có mùi hôi. Những người thường xuyên đi giày kín hoặc tiếp xúc với nước kéo dài có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

• Lang ben (Pityriasis Versicolor)
  

Lang ben là bệnh do nấm men Malassezia gây ra. Bệnh biểu hiện bằng các dát màu trắng, hồng hoặc nâu nhạt trên da, thường xuất hiện ở ngực, lưng, cổ và cánh tay. Tổn thương có thể bong vảy mịn và rõ hơn sau khi tiếp xúc ánh nắng mặt trời.

• Nhiễm Candida da
  

Candida là một loại nấm men thường cư trú trên da và niêm mạc. Khi gặp điều kiện thuận lợi, Candida có thể phát triển quá mức gây viêm da ở các vùng nếp gấp như nách, bẹn, dưới vú hoặc kẽ ngón tay chân. Tổn thương thường đỏ, ẩm, ngứa và có thể xuất hiện các sang thương nhỏ xung quanh.

Nấm móng (Onychomycosis)

Nấm móng làm móng dày lên, đổi màu vàng hoặc nâu, trở nên giòn và dễ gãy. Bệnh tiến triển chậm nhưng việc điều trị thường kéo dài nhiều tháng và dễ tái phát nếu không tuân thủ đúng hướng dẫn điều trị.

 Vì sao mùa mưa dễ bị nhiễm nấm da?

• Độ ẩm môi trường tăng cao

Nấm phát triển mạnh trong môi trường ấm và ẩm. Vào mùa mưa, độ ẩm không khí thường tăng cao, tạo điều kiện lý tưởng cho vi nấm sinh sôi và phát triển.

• Da thường xuyên ẩm ướt
  

Mồ hôi, nước mưa hoặc việc không lau khô cơ thể sau khi tắm làm cho da duy trì tình trạng ẩm kéo dài. Các vùng nếp gấp như nách, bẹn, dưới vú hoặc kẽ ngón chân trở thành nơi thuận lợi cho nấm phát triển.

• Quần áo và giày dép khó khô
  

Trong mùa mưa, quần áo, tất và giày dép thường khô chậm. Việc mặc quần áo hoặc mang giày còn ẩm làm tăng đáng kể nguy cơ mắc các bệnh nấm da.

• Mặc quần áo bó sát, kém thông thoáng

Các loại quần áo bằng sợi tổng hợp hoặc quá bó sát giữ nhiệt và độ ẩm trên da, làm giảm sự lưu thông không khí và tạo môi trường thuận lợi cho vi nấm phát triển.

• Tiếp xúc với nguồn lây nhiễm
  

Sử dụng chung khăn tắm, quần áo, giày dép hoặc các vật dụng cá nhân khác với người đang mắc bệnh nấm da có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm.

Những người có nguy cơ cao bị nhiễm nấm da

Mặc dù bất kỳ ai cũng có thể mắc bệnh, một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao hơn gồm:

– Người đổ nhiều mồ hôi.

– Người thường xuyên phải mang giày kín hoặc làm việc trong môi trường nóng ẩm.

– Người béo phì có nhiều nếp gấp da.

– Người mắc đái tháo đường.

– Người suy giảm miễn dịch.

– Người đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch hoặc corticosteroid kéo dài.

– Người sử dụng kháng sinh trong thời gian dài.

– Vận động viên hoặc người chơi thể thao thường xuyên.

– Trẻ em và người cao tuổi.

– Người có tiền sử nhiễm nấm tái phát nhiều lần.

Các típ giúp phòng tránh nhiễm nấm da trong mùa mưa

• Giữ da luôn sạch và khô ráo
  

Sau khi tắm hoặc đi mưa, cần lau khô cơ thể kỹ, đặc biệt ở các vùng nếp gấp như nách, bẹn, dưới vú và kẽ ngón chân.

• Thay quần áo ngay khi bị ướt
  

Không nên mặc quần áo hoặc tất ẩm trong thời gian dài. Hãy thay ngay quần áo khô khi bị ướt do mưa hoặc đổ nhiều mồ hôi.

• Lựa chọn trang phục phù hợp

Ưu tiên quần áo rộng rãi, thoáng khí, chất liệu cotton có khả năng thấm hút mồ hôi tốt. Hạn chế mặc quần áo bó sát hoặc chất liệu tổng hợp.

• Giữ bàn chân khô thoáng

Sau khi đi mưa hoặc lội nước, cần rửa chân bằng nước sạch, lau khô kỹ giữa các ngón chân và thay tất sạch. Nên luân phiên sử dụng giày dép để có thời gian làm khô hoàn toàn.

• Không dùng chung đồ dùng cá nhân

Khăn tắm, quần áo, tất, giày dép, lược và các vật dụng cá nhân khác nên được sử dụng riêng để hạn chế nguy cơ lây lan nấm.

•  Giặt và phơi khô quần áo đúng cách

Quần áo, khăn tắm và chăn ga nên được giặt sạch và phơi ở nơi có ánh nắng hoặc thông thoáng để hạn chế sự phát triển của vi nấm.

•  Kiểm soát các bệnh lý nền
  

Người mắc đái tháo đường cần kiểm soát đường huyết tốt. Việc điều trị hiệu quả các bệnh lý nền giúp giảm nguy cơ nhiễm nấm và tái phát bệnh.

•  Khám da liễu khi có dấu hiệu bất thường
  

Khi xuất hiện ngứa kéo dài, bong vảy, đỏ da, tổn thương hình vòng hoặc móng đổi màu, người bệnh nên đi khám chuyên khoa da liễu để được chẩn đoán và điều trị sớm. Tránh tự ý sử dụng các loại kem chứa corticoid vì có thể làm bệnh nặng hơn và gây khó khăn cho việc điều trị.

Nhiễm nấm da là một trong những bệnh da liễu thường gặp nhất trong mùa mưa do điều kiện nóng ẩm thuận lợi cho vi nấm phát triển. Mặc dù đa số trường hợp không nguy hiểm, bệnh có thể gây khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt và dễ tái phát nếu không điều trị đúng cách. Việc giữ vệ sinh cá nhân, duy trì làn da khô thoáng, sử dụng trang phục phù hợp và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường là những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa hiệu quả các bệnh nấm da trong mùa mưa.

BS CKI. Lê Cao Trí

Trung tâm Da – U máu

————————————–

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – Cơ sở 3

221B Hoàng Văn Thụ – Phường Phú Nhuận – TPHCM

Thời gian hoạt động:

– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.

– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.

Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070