Nhiễm trùng da: Vấn đề thường gặp vào mùa mưa

Da là hàng rào bảo vệ đầu tiên của cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh từ môi trường. Khi lớp bảo vệ này bị tổn thương bởi các vết trầy xước, côn trùng đốt, ngâm nước kéo dài hoặc các bệnh lý da có sẵn, vi khuẩn có thể xâm nhập vào da và gây nhiễm trùng.

Nhiễm trùng da do vi khuẩn là tình trạng vi khuẩn phát triển và gây viêm tại da hoặc mô dưới da. Các vi khuẩn thường gặp nhất là Staphylococcus aureus (tụ cầu vàng) và Streptococcus pyogenes (liên cầu khuẩn nhóm A). Bệnh có thể biểu hiện từ những tổn thương nhẹ như viêm nang lông đến những tình trạng nặng hơn như viêm mô tế bào hoặc áp xe da.

Tại các quốc gia có khí hậu nhiệt đới như nước ta, mùa mưa là thời điểm số lượng bệnh nhân mắc các bệnh nhiễm trùng da tăng lên đáng kể. Độ ẩm cao, da thường xuyên ẩm ướt, tiếp xúc lâu với nước mưa và nước ngập tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển và xâm nhập vào cơ thể.

Các loại nhiễm khuẩn da thường gặp vào mùa mưa

• Viêm nang lông (Folliculitis) và Nhọt (Boil/ Furuncle)

Viêm nang lông là tình trạng nhiễm khuẩn tại các nang lông, thường do tụ cầu vàng gây ra. Bệnh biểu hiện bằng các sẩn đỏ hoặc mụn mủ nhỏ xuất hiện quanh chân lông, thường gặp ở da đầu, mặt, cổ, lưng, ngực và đùi.

Trong mùa mưa, tình trạng đổ mồ hôi nhiều kết hợp với độ ẩm cao làm các nang lông dễ bị bít tắc, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.

• Chốc lở (Impetigo)

Chốc lở là bệnh nhiễm khuẩn da nông thường gặp ở trẻ em nhưng cũng có thể xuất hiện ở người lớn. Tổn thương ban đầu là các mụn nước hoặc mụn mủ nhỏ, sau đó vỡ ra tạo thành lớp vảy màu vàng mật ong đặc trưng.

Bệnh dễ lây lan qua tiếp xúc trực tiếp hoặc dùng chung đồ dùng cá nhân. Mùa mưa với điều kiện nóng ẩm khiến vi khuẩn phát triển mạnh và làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh.

• Viêm mô tế bào (Cellulitis)

Viêm mô tế bào là tình trạng nhiễm khuẩn ở lớp da sâu và mô dưới da. Người bệnh thường có biểu hiện vùng da đỏ, sưng nóng, đau và lan rộng nhanh chóng. Một số trường hợp có thể kèm sốt và mệt mỏi.

Đây là một bệnh lý cần được điều trị sớm vì có nguy cơ lan rộng và gây biến chứng nghiêm trọng.

• Áp xe da (Skin abscess)
  

Áp xe da là ổ mủ hình thành dưới da do nhiễm khuẩn. Tổn thương thường sưng đỏ, đau và có cảm giác mềm ở giữa do chứa mủ.

Các vết trầy xước, vết côn trùng đốt hoặc tổn thương da tiếp xúc với nước bẩn trong mùa mưa có thể là cửa ngõ cho vi khuẩn xâm nhập và gây áp xe.

• Nhiễm khuẩn các vết thương ngoài da

Những vết xước, vết cắt hoặc vết loét nhỏ rất dễ bị nhiễm khuẩn nếu tiếp xúc với nước mưa, nước ngập hoặc môi trường ô nhiễm. Người bệnh có thể nhận thấy vùng tổn thương đỏ, sưng, đau hoặc chảy dịch mủ.

• Viêm kẽ da bội nhiễm vi khuẩn

Các vùng nếp gấp như nách, bẹn, dưới vú hoặc kẽ ngón chân thường xuyên ẩm ướt trong mùa mưa. Khi da bị ẩm nhũn do ngâm nước kéo dài, vi khuẩn có thể phát triển mạnh và gây viêm đỏ, đau rát, tiết dịch và mùi khó chịu.

Vì sao mùa mưa dễ bị nhiễm trùng da?

• Độ ẩm cao tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển
  

Môi trường nóng ẩm là điều kiện lý tưởng cho nhiều loại vi khuẩn sinh sôi. Vào mùa mưa, độ ẩm không khí tăng cao làm da khó khô, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.

• Da thường xuyên tiếp xúc với nước mưa và nước bẩn

Nước mưa, đặc biệt tại các khu vực ngập úng, có thể chứa nhiều vi khuẩn, nấm và các chất ô nhiễm. Khi da tiếp xúc lâu với nguồn nước này, nguy cơ nhiễm trùng sẽ tăng lên.

• Da bị ẩm nhũn và suy yếu hàng rào bảo vệ

Khi da ngâm trong nước hoặc đổ nhiều mồ hôi kéo dài, lớp sừng bảo vệ da bị mềm và dễ tổn thương hơn. Điều này tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập qua những vết nứt nhỏ mà mắt thường khó nhận thấy.

• Tăng tiết mồ hôi

Nhiệt độ và độ ẩm cao trong mùa mưa làm cơ thể tăng tiết mồ hôi. Mồ hôi kết hợp với bụi bẩn và bã nhờn có thể gây bít tắc nang lông, làm tăng nguy cơ viêm nang lông và các nhiễm khuẩn da khác.

• Quần áo và giày dép ẩm ướt

Mặc quần áo, tất hoặc giày dép ẩm trong thời gian dài làm da bị bí hơi, ma sát nhiều hơn và dễ tổn thương, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.

Những người có nguy cơ cao

Bất kỳ ai cũng có thể mắc nhiễm trùng da, tuy nhiên một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao hơn bao gồm:

• Trẻ em

Trẻ thường hiếu động, dễ bị xây xát da và hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, do đó dễ mắc các bệnh như chốc lở hoặc viêm nang lông.

• Người bị đái tháo đường

Lượng đường huyết cao làm suy giảm khả năng chống nhiễm trùng của cơ thể và khiến các vết thương lâu lành hơn.

• Người suy giảm miễn dịch

Những người đang điều trị ung thư, ghép tạng hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch có nguy cơ nhiễm trùng da cao hơn người bình thường.

• Người béo phì
  

Các nếp gấp da nhiều và dễ đổ mồ hôi tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.

• Người lao động ngoài trời

Những người thường xuyên làm việc trong điều kiện ẩm ướt hoặc tiếp xúc với nước mưa, nước ngập có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

• Người có bệnh da mạn tính

Các bệnh như viêm da cơ địa, vảy nến, … có thể làm suy yếu hàng rào bảo vệ da và tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập.

Các típ giúp phòng tránh nhiễm trùng da trong mùa mưa

1. Giữ da sạch và khô ráo

Tắm rửa hằng ngày và lau khô cơ thể kỹ sau khi đi mưa hoặc đổ nhiều mồ hôi. Đặc biệt chú ý các vùng nếp gấp như nách, bẹn và kẽ ngón chân.

2. Thay quần áo ướt càng sớm càng tốt

Không nên mặc quần áo hoặc đi giày dép ẩm trong thời gian dài. Việc thay đồ khô ngay sau khi bị ướt giúp giảm đáng kể nguy cơ nhiễm khuẩn.

3. Chăm sóc tốt các vết thương nhỏ

Các vết trầy xước cần được rửa sạch bằng nước sạch và sát khuẩn thích hợp. Nên che phủ vết thương khi phải tiếp xúc với môi trường ô nhiễm. Tránh cào gãi để hạn chế bội nhiễm vi khuẩn.

4. Hạn chế tiếp xúc với nước ngập

Nếu phải đi qua khu vực ngập nước, cần rửa sạch chân tay bằng nước sạch và xà phòng ngay sau đó.

5. Không dùng chung đồ dùng cá nhân

Khăn tắm, dao cạo, quần áo hoặc các vật dụng chăm sóc cá nhân nên được sử dụng riêng để hạn chế lây lan vi khuẩn.

6. Mặc quần áo thoáng khí

Ưu tiên các loại vải cotton thấm hút mồ hôi tốt, hạn chế mặc quần áo bó sát hoặc chất liệu tổng hợp gây bí da.

7. Tăng cường sức đề kháng

Duy trì chế độ ăn uống cân bằng, ngủ đủ giấc, tập luyện thể dục thường xuyên và kiểm soát tốt các bệnh lý nền giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây nhiễm trùng hiệu quả hơn.

8. Khám bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường

Nếu xuất hiện các triệu chứng như da đỏ, sưng đau, nóng, chảy mủ, sốt hoặc tổn thương lan rộng, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Mùa mưa không chỉ làm gia tăng các bệnh nấm da mà còn là thời điểm các bệnh nhiễm trùng da do vi khuẩn xuất hiện nhiều hơn. Độ ẩm cao, da thường xuyên tiếp xúc với nước mưa và môi trường ô nhiễm tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển và xâm nhập vào cơ thể.

Chủ động giữ vệ sinh cá nhân, chăm sóc tốt làn da và xử trí sớm các tổn thương ngoài da là những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa hiệu quả các bệnh nhiễm trùng da trong mùa mưa.

Bác sĩ Chuyên khoa I – Lê Cao Trí

Trung tâm Da – U máu

————————————–

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – Cơ sở 3

221B Hoàng Văn Thụ – Phường Phú Nhuận – TPHCM

Thời gian hoạt động:

– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.

– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.

Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070