Nhược cơ mi mắt: Đừng chủ quan khi sụp mi kéo dài

Sụp mi đôi khi được cho là biểu hiện của mệt mỏi, thiếu ngủ hoặc làm việc căng thẳng. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài, lúc nặng lúc nhẹ, rõ hơn khi nhìn lâu hoặc về cuối ngày, người bệnh cần nghĩ đến khả năng nhược cơ mi mắt – một bệnh lý cần được phát hiện sớm để điều trị đúng hướng.

Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh – Cơ sở 3 từng tiếp nhận một trường hợp người bệnh nữ, 45 tuổi, đến khám vì sụp mi kèm nhìn đôi kéo dài khoảng 3 tháng. Trước đó, người bệnh đã điều trị tại nhiều nơi nhưng chưa xác định được nguyên nhân, triệu chứng cải thiện không đáng kể. Qua thăm khám, các biểu hiện lâm sàng gợi ý nhược cơ. Ice pack test cho kết quả dương tính. Sau đó, người bệnh được chỉ định thực hiện thêm điện cơ và xét nghiệm kháng thể kháng thụ thể acetylcholine. Kết quả phù hợp với chẩn đoán sụp mi do nhược cơ.

Sau khi xác định đúng nguyên nhân, người bệnh được điều trị phối hợp bằng thuốc Y học hiện đại cùng châm cứu và xoa bóp theo chỉ định chuyên môn. Sau một tuần, mức độ sụp mi cải thiện rõ, tình trạng nhìn đôi giảm. Trường hợp này cho thấy giá trị của việc nhận diện đúng căn nguyên: chẩn đoán chính xác là nền tảng để lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

Nhược cơ mi mắt là gì?

Nhược cơ mi mắt là biểu hiện khu trú ở vùng mắt của bệnh nhược cơ, thường gây sụp mi, nhìn đôi, mỏi mắt do rối loạn dẫn truyền thần kinh – cơ. Khi tín hiệu từ thần kinh truyền đến cơ không còn hiệu quả như bình thường, các cơ nâng mi và cơ vận nhãn dễ bị yếu, đặc biệt sau khi hoạt động kéo dài.

Một đặc điểm đáng lưu ý là triệu chứng có thể dao động trong ngày. Buổi sáng người bệnh có thể thấy nhẹ hơn, nhưng càng về chiều hoặc sau khi đọc sách, sử dụng điện thoại, làm việc trên máy tính trong thời gian dài, tình trạng sụp mi và nhìn đôi có thể rõ hơn. Khi nghỉ ngơi, triệu chứng thường giảm bớt.

Chính vì biểu hiện thay đổi thất thường, nhiều người dễ nhầm lẫn nhược cơ mi mắt với mỏi mắt thông thường, lão hóa hoặc rối loạn thị giác đơn thuần. Trong thực hành lâm sàng, sụp mi kéo dài, có tính dao động, đi kèm nhìn đôi hoặc dễ mỏi mắt là những dấu hiệu cần được thăm khám chuyên sâu.

Vai trò của phối hợp Y học hiện đại và Y học cổ truyền

Một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng của Xu XP và cộng sự, công bố năm 2022, theo dõi 60 người bệnh nhược cơ thể mắt. Kết quả ghi nhận nhóm điều trị phối hợp châm cứu cùng thuốc Y học hiện đại có cải thiện tốt hơn nhóm chỉ dùng thuốc Y học hiện đại về mức độ sụp mi, mỏi cơ nâng mi và rối loạn vận nhãn sau 8 tuần điều trị.

Điểm đáng chú ý là nghiên cứu không chỉ đánh giá biểu hiện lâm sàng mà còn theo dõi một số chỉ số khách quan như điện cơ sợi đơn – SFEMG và các xét nghiệm liên quan đến kháng thể, cytokine huyết thanh. Kết quả này gợi mở vai trò tiềm năng của châm cứu trong điều trị phối hợp nhược cơ thể mắt khi được chỉ định phù hợp, bên cạnh nền tảng điều trị Y học hiện đại.

Trong nghiên cứu, phác đồ châm cứu được thực hiện theo quy trình chuyên môn với một số huyệt như: Bách hội (GV20), Phong phủ (GV16), Hợp cốc (LI4), Túc tam lý (ST36), Thừa khấp (ST1), Ngư yêu (EX-HN4), Thái dương (EX-HN5), Đồng tử liêu (GB1). Việc lựa chọn huyệt và phương pháp can thiệp cần được bác sĩ đánh giá dựa trên từng tình trạng cụ thể, không nên tự áp dụng theo thông tin tham khảo.

Khi nào cần đi khám sớm?

Người dân không nên chủ quan nếu xuất hiện một trong các biểu hiện sau:

– Sụp một bên mi mắt hoặc cả hai bên mi mắt xuất hiện bất thường.

– Sụp mi kéo dài nhiều ngày không cải thiện.

– Sụp mi tăng lên khi làm việc, đọc sách, nhìn lâu hoặc về cuối ngày.

– Sụp mi kèm nhìn đôi.

– Triệu chứng thay đổi trong ngày: đỡ khi nghỉ ngơi, rõ hơn khi mắt hoạt động nhiều.

– Sụp mi đi kèm nói khó, nuốt khó, yếu tay chân hoặc khó thở.

Sụp mi kéo dài không phải lúc nào cũng là biểu hiện lành tính. Phía sau triệu chứng này có thể là bệnh lý thần kinh, tổn thương cơ, rối loạn dẫn truyền thần kinh – cơ, trong đó có nhược cơ. Khi xuất hiện sụp mi kèm nhìn đôi hoặc mỏi mắt tăng dần trong ngày, người bệnh nên đi khám sớm tại cơ sở y tế có khả năng đánh giá chuyên sâu để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.

BS CKII. Lâm Nguyễn Thuỳ An

Lịch khám Sáng thứ 7 hàng tuần

————————————–

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – Cơ sở 3

221B Hoàng Văn Thụ – Phường Phú Nhuận – TPHCM

Thời gian hoạt động:

– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.

– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.

Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070