Rối loạn kinh nguyệt ở phụ nữ tiền mãn kinh – Điều trị bằng các phương pháp không dùng thuốc Y học cổ truyền
Rối loạn kinh nguyệt là tình trạng thay đổi về vòng kinh, lượng máu kinh hoặc triệu chứng kèm theo như đau bụng kinh, bốc hỏa, mất ngủ, cáu gắt. Đây là tình trạng phổ biến ở phụ nữ tiền mãn kinh (40–50 tuổi), khi cơ thể bắt đầu suy giảm nội tiết tố, dẫn đến rối loạn điều hòa hệ trục não – tuyến yên – buồng trứng.
Theo Y học cổ truyền (YHCT), giai đoạn này liên quan đến Thận khí suy, Can khí uất, Huyết hư, khiến hai mạch Xung – Nhâm mất điều hòa, từ đó sinh ra kinh nguyệt không đều.
Bên cạnh thuốc uống từ thảo dược, YHCT còn có nhiều phương pháp điều trị không dùng thuốc, đặc biệt là châm cứu, cứu ngải, xoa bóp – bấm huyệt, và các liệu pháp điều hòa khí huyết. Các phương pháp này an toàn, ít tác dụng phụ và phù hợp với phụ nữ trung niên.
Hào châm – Phương pháp trọng tâm trong điều hòa kinh nguyệt
Châm cứu sử dụng kim tác động vào các huyệt đạo để điều hòa Khí – Huyết, giúp Xung mạch và Nhâm mạch hoạt động ổn định. Nhiều nghiên cứu hiện đại cho thấy châm cứu làm tăng lưu lượng máu vùng chậu, cải thiện hoạt động buồng trứng và giảm căng thẳng thần kinh.
Các nhóm huyệt thường sử dụng
– Quan nguyên (CV4), Khí hải (CV6): Bổ Thận khí, điều hòa nội tiết.
– Tam âm giao (SP6): Huyệt chủ đạo trong điều kinh, điều hòa cả Tỳ – Can – Thận.
– Huyết hải (SP10), Can du (BL18): Điều huyết, giảm đau bụng kinh.
– Túc tam lý (ST36): Bồi bổ khí huyết, cải thiện sức khỏe toàn thân.
Hiệu quả ghi nhận
– Giúp ổn định vòng kinh, giảm tình trạng kinh sớm – kinh muộn.
– Giảm đau bụng kinh, giảm căng thẳng, mất ngủ, bốc hỏa.
– Tăng chất lượng giấc ngủ, cải thiện tâm trạng cho phụ nữ tiền mãn kinh.
Cứu ngải (Ôn cứu) – Làm ấm kinh mạch, bổ Thận và điều huyết
Cứu ngải dùng nhiệt từ điếu ngải tác động lên huyệt giúp ôn thông khí huyết.
Trong YHCT, nhiều phụ nữ tiền mãn kinh có tình trạng Thận dương hư, tay chân lạnh, kinh ít.
Huyệt thường dùng
– Mệnh môn (GV4), Quan nguyên (CV4): Bổ Thận dương.
– Tam âm giao (SP6): Điều huyết, điều kinh.
Tác dụng
– Làm ấm tử cung, cải thiện tuần hoàn vùng chậu.
– Giảm đau bụng kinh do lạnh.
– Tăng cường năng lượng, giảm mệt mỏi.
Cứu ngải đặc biệt hiệu quả trong các trường hợp kinh nguyệt thưa, kinh ít, lạnh bụng dưới.
Xoa bóp – Bấm huyệt: phương pháp đơn giản, dễ thực hiện
Đây là phương pháp an toàn, có thể tự thực hiện hằng ngày. Mục tiêu là thông kinh lạc, tăng lưu thông khí huyết.
Một số huyệt dễ bấm tại nhà
– Tam âm giao (SP6): Bấm mỗi bên 3–5 phút giúp điều hòa kinh.
– Khí hải (CV6): Giúp giảm đau bụng, điều hòa nội tiết.
– Can du (BL18): Giúp thư giãn, giảm căng thẳng – nguyên nhân gây rối loạn kinh.
Hiệu quả
– Giảm đau bụng kinh và căng tức bụng dưới.
– Điều hòa khí huyết, giảm căng thẳng tâm lý.
– Hỗ trợ giấc ngủ và giảm lo âu.
Khí công – Dưỡng sinh – Yoga theo YHCT
- Các bài tập thở và vận động nhẹ nhàng giúp:
– Cân bằng hệ thần kinh giao cảm – phó giao cảm.
– Tăng lưu lượng máu đến vùng chậu.
– Giảm stress – yếu tố quan trọng gây rối loạn kinh nguyệt.
- Một số bài đơn giản:
– Thở bụng sâu, 10–15 phút mỗi ngày.
– Kéo giãn vùng hông – thắt lưng, giúp điều hòa mạch Xung.
– Thái cực quyền, dưỡng sinh 12 động tác, dưỡng sinh theo thầy thuốc Nguyễn Văn Hưởng.
Chế độ sinh hoạt hỗ trợ theo YHCT
– Ngủ trước 23h để dưỡng Can và Thận.
– Tránh thức khuya, stress kéo dài.
– Giữ ấm bụng dưới, đặc biệt khi gần kỳ kinh.
– Tăng thực phẩm bổ huyết: đậu đỏ, mè đen, hạt sen, táo đỏ.
Các phương pháp không dùng thuốc như châm cứu, cứu ngải, xoa bóp – bấm huyệt, khí công – dưỡng sinh có hiệu quả rõ rệt trong việc:
– Điều hòa khí huyết.
– Bổ Thận, sơ Can, kiện Tỳ.
– Giảm đau bụng kinh, điều hòa vòng kinh.
– Giảm các triệu chứng tiền mãn kinh như bốc hỏa, mất ngủ, cáu gắt.
Các phương pháp này an toàn và phù hợp để ứng dụng lâu dài. Tuy nhiên, phụ nữ nên được khám tại cơ sở YHCT để xác định đúng thể bệnh như Can uất, Huyết hư, Thận âm hư, từ đó bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và an toàn nhất.
TS BS. Ngô Thị Kim Oanh
Lịch khám Sáng thứ 3 hàng tuần
————————————–
Mọi chi tiết xin liên hệ:
Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh – Cơ sở 3
221B Hoàng Văn Thụ – Phường Phú Nhuận – Thành phố Hồ Chí Minh
Thời gian hoạt động:
– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.
– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.
Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070
