Sơ cứu trong chấn thương bằng phương pháp R.I.C.E

Y học thể thao - 20/05/2026

Chấn thương khi chơi thể thao có thể xảy ra bất cứ lúc nào – từ một cú trẹo cổ chân khi chạy bộ, va chạm khi đá bóng, đến căng cơ sau vận động quá sức. Trong những tình huống này, xử trí ban đầu đúng cách có ý nghĩa quan trọng, giúp giảm đau, hạn chế sưng nề và tránh làm tổn thương nặng thêm trước khi người bệnh được thăm khám chuyên môn.

Một trong những nguyên tắc sơ cứu thường được áp dụng với chấn thương mô mềm là R.I.C.E -phương pháp sơ cứu sau chấn thương nhằm mục đích giảm đau và không làm chấn thương thêm.

Trong đó, R.I.C.E là:

– R: rest: nghỉ ngơi

– I: ice: chườm đá

– C: compress: băng ép

– E: elevate: kê cao chi

Trình tự thực hiện R.I.C.E:

  • Nghỉ ngơi:

Đau là tín hiệu mà cơ thể báo động cho bạn biết có điều gì đó bất thường. Ngay khi xảy ra chấn thương, hãy tránh các hoạt động đè ép, tác động lên vùng bị chấn thương tối thiểu trong vòng 48-72h.

Nghỉ ngơi giúp ngăn ngừa bầm tím. Tuy nhiên nếu sau 24h, nếu những cử động sinh lý bình thường của vùng chi thể bị thương không gây đau, khó chịu, bạn có thể cử động sớm.

  • Chườm đá:

– Chườm đá là phương pháp đã được chứng minh hiệu quả trong việc giảm đau, giảm sưng nhưng không nên chườm quá lâu để tránh tổn thương mô.

– Chườm đá (bọc khăn ẩm bên ngoài tránh bỏng lạnh) mỗi 2-3h trong vòng 48h sau chấn thương, tránh vùng có vết thương hở.

  • Băng ép:

– Băng ép bằng băng vải hoặc băng thun tại vùng chấn thương để ngăn ngừa sưng tấy.

– Băng ép với lực vừa đủ để tạo độ nén ép tại vùng chấn thương, đảm bảo băng ép không quá chặt gây rối loạn lưu thông máu.

Sau băng ép nếu xảy ra đau đớn, tê, sưng hoặc gây khó chịu hơn thì nới lỏng băng vải. Trường hợp không giảm triệu chứng sau xử lý thì báo bác sĩ để được can thiệp kịp thời.

  • Kê cao chi:

– Kê cao chi thể bị chấn thương ở tư thế nằm cao hơn tim (6-10 inches) nhằm giảm đau, giảm sưng ngay khi có thể.

Khuyến cáo y khoa

R.I.C.E được khuyến cáo sử dụng trong trường hợp nào?

– Bong gân

– Chi thể bị kẹt, va đập do ngã hoặc chơi thể thao: nếu can thiệp bằng R.I.C.E sau 24h-48h mà cơn đau không giảm, nên nhờ đến sự can thiệp của bác sĩ ngay

– Chấn thương do hoạt động khớp-cơ với cường độ cao, liên tục, lặp đi lặp lại nhiều lần

– Bầm tím

– Căng cơ

R.I.C.E không khuyến cáo trong những trường hợp sau:

– Giập, rách nội tạng

– Gãy xương

– Vết thương hở

Bên cạnh R.I.C.E, còn có một số phương pháp được cũng được khuyến nghị sử dụng khi chấn thương trong thể thao như: PEACE, MICE, LOVE, MEAT,…

Chấn thương khi tham gia thể thao là chuyện không mong muốn. Để phòng tránh chấn thương xảy ra, người tham gia thể thao cần:

– Chuẩn bị phương tiện bảo hộ đầy đủ

– Cung cấp đủ nước cho cơ thể

– Tham gia môn thể thao phù hợp với khả năng và sức khỏe của bản thân

– Chuẩn bị kiến thức sơ cứu đầy đủ trước khi tham gia

– Khởi động trước mỗi buổi tập luyện, hoạt động thể thao

– Nếu xảy ra chấn thương, cần tuân thủ đúng theo phát đồ của người điều trị (bác sĩ, chuyên viên Vật lý trị liệu,…)

CN PHCN Bùi Thị Như Hà

————————————–

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – Cơ sở 3

221B Hoàng Văn Thụ – Phường Phú Nhuận – TPHCM

Thời gian hoạt động:

– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.

– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.

Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070