Tắm khuya, tắm đêm có những tác hại nào?

Thói quen tắm khuya hoặc tắm đêm được coi là một thói quen không tốt cho sức khỏe. Dựa trên lý luận của y học cổ truyền (YHCT), việc này có thể gây ra những tác hại không tốt. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho độc giả một số lý giải phân tích từ góc nhìn của y học cổ truyền.

Theo học thuyết Thiên Nhân Hợp Nhất – một trong năm học thuyết cơ sở của YHCT, cơ thể con người được coi là một tiểu vũ trụ, muốn cơ thể được khỏe mạnh thì tất cả các công năng tạng phủ, kinh mạch, khí huyết luôn cần được duy trì ở trạng thái cân bằng. Buổi tối vào ban đêm là lúc dương khí (năng lượng bảo vệ cơ thể) dần suy giảm và âm khí (năng lượng nuôi dưỡng cơ thể) tăng lên để chuẩn bị cho giấc ngủ và phục hồi. Thói quen tắm đêm là việc khiến cho toàn bộ cơ thể trần thường xuyên tiếp xúc với ngoại nhân phong, hàn, thấp nên dù là nước ấm hay nước lạnh thì tác hại cũng không có nhiều sự khác biệt.

Các tác hại của thói quen tắm khuya, tắm đêm là gì?

– Gây mất cân bằng âm dương, làm suy yếu dương khí của cơ thể: vào ban đêm, dương khí suy, âm khí thịnh. Tắm nước lạnh hoặc nước ấm vào thời điểm này làm tổn thương dương khí, gây mất cân bằng âm dương và làm suy yếu dương khí do toàn thân trần tiếp xúc với nước.

– Gây giảm chức năng phòng vệ ngoại tà của cơ thể: Phong, Hàn, Thấp là các yếu tố ngoại tà dễ xâm nhập vào ban đêm, khi vệ khí bị suy yếu, cơ thể dễ cảm nhiễm các chứng phong hàn, người luôn mệt mỏi, yếu sức, dễ bị cảm lạnh, cảm cúm.

– Gây tắc nghẽn kinh mạch: Khi dương khí không đủ mạnh để lưu thông, việc tiếp xúc với nước thường xuyên kéo dài dễ khiến các đường kinh mạch tắc nghẽn, từ đó gây đau nhức mỏi xương khớp cơ bắp hoặc nặng nề hơn có thể dẫn đến tê bì, gây giới hạn hoặc liệt vận động nếu người bệnh có nhiều bệnh nền, cơ thể sẵn yếu nhược.

– Ảnh hưởng tới công năng tạng phủ: Thận chủ về thủy chịu ảnh hưởng nhiều nhất. Tắm khuya nhiều tháng nhiều năm có thể khiến thận dương suy yếu, là nguyên nhân hoặc là yếu tố khởi phát các vấn đề như đau lưng, mỏi gối, tiểu đêm.

– Ảnh hưởng đến giấc ngủ: Tuy tắm khuya đôi lúc giúp cho bạn thư giãn, tỉnh táo lại sau một ngày vất vả, nhưng thói quen này nếu kéo dài nhiều tháng nhiều năm có thể gây phản tác dụng do kích thích hệ thần kinh thường xuyên, nhất là khi bạn ở tuổi trung niên, việc tắm khuya khiến bạn khó đi vào giấc ngủ, giảm chất lượng giấc ngủ.

– Ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống: những bệnh lý không mong muốn và giấc ngủ phục hồi vào ban đêm bị ảnh hưởng, về lâu dài tất nhiên sẽ làm giảm chất lượng cuộc sống của bạn

Cách phòng ngừa và khắc phục theo y học cổ truyền là gì?

Thay đổi thói quen sinh hoạt:

– Tránh tắm sau 7-8 giờ tối, đặc biệt vào mùa đông, lúc trời lạnh hoặc khi có áp thấp nhiệt đới. Chú ý nhất là đối tượng người cao niên, trẻ nhỏ, người đang có thể chất hư nhược, suy yếu.

– Nếu bắt buộc phải tắm, nên dùng nước ấm và tắm nhanh, không ngâm mình trong bồn nước, tránh tiếp xúc cơ thể trần với nước hơn 10 phút.

Bảo vệ cơ thể:

– Khi tắm xong cần lau khô người ngay lập tức, mặc quần áo ấm và tránh gió lùa.

– Nếu có gội đầu cần phải sấy khô tóc bằng máy sấy chuyên dụng cho tóc, tránh để tóc khô tự nhiên.

Sử dụng phương pháp dưỡng sinh:

– Chườm nóng hoặc ngâm chân bằng nước ấm với gừng hoặc muối trước khi đi ngủ khoảng 5 phút để thúc đẩy tuần hoàn khí huyết. Có thể kết hợp với xoa bóp vùng lòng bàn chân, day ấn huyệt Dũng Tuyền.

– Xông hơi bằng các loại lá như lá bưởi, sả, ngải cứu để đẩy phong hàn ra khỏi cơ thể. Lưu ý không xông hơi vào ban đêm, nên thực hiện vào buổi sáng hoặc trưa ngày hôm sau.

Dùng thảo dược hỗ trợ:

– Sau khi tắm xong có thể uống nước gừng ấm hoặc trà thảo dược như hoa cúc, tâm sen để giữ ấm cơ thể và an thần.

– Dùng túi chườm thảo dược.

Một số lời khuyên từ bác sĩ

– Hãy luôn lắng nghe cơ thể mình, nếu cảm thấy mệt mỏi, hãy nghỉ ngơi, đừng cố gắng làm quá sức, nhất là vào buổi tối.

– Nên giữ gìn dương khí bằng cách giữ ấm cơ thể, ăn uống đủ chất, tránh thức khuya.

– Tập thể dục nhẹ nhàng để tăng cường sức đề kháng.

– Nên duy trì thói quen tắm vào buổi sáng hoặc chiều tối trước 7 giờ để bảo vệ sức khỏe.

“Dương khí vi bản” — Dương khí là gốc rễ, cần bảo vệ dương khí bằng cách duy trì lối sống hợp lý. Cân bằng âm dương là cốt lõi, muốn khỏe mạnh các bạn nên điều chỉnh thói quen, môi trường sống để không làm mất cân bằng âm dương. Tắm khuya là không tốt cho sức khỏe, việc thay đổi thói quen tắm khuya sẽ giúp cơ thể tránh được các bệnh lý không mong muốn, duy trì sức khỏe và tinh thần tốt hơn.

Bác sĩ Chuyên khoa I Nguyễn Trần Như Thủy

Lịch khám Sáng thứ 3 hàng tuần