Thoát vị đĩa đệm thắt lưng: Vận động, sinh hoạt thế nào để giảm nguy cơ?
Thoát vị đĩa đệm có thể gặp ở người trẻ, kể cả khi chưa từng lao động nặng. Đây là tình trạng một phần mô đĩa đệm dịch chuyển khu trú ra ngoài giới hạn bình thường của khoang đĩa đệm, có thể kích thích hoặc chèn ép rễ thần kinh. Thoái hóa đĩa đệm, yếu tố di truyền, thừa cân, hút thuốc và tải cơ học lặp lại trong lao động là những yếu tố có liên quan đến bệnh. Ngồi lâu, ít vận động hoặc duy trì tư thế không phù hợp trong thời gian dài cũng có thể làm tăng tải lên cột sống và góp phần khởi phát hoặc làm nặng triệu chứng. Vì vậy, giảm các yếu tố nguy cơ có thể thay đổi nên bắt đầu từ vận động đều, điều chỉnh cách làm việc và hạn chế những hoạt động quá sức.
Để giảm tải không cần thiết cho cột sống, nên duy trì vận động và thay đổi tư thế thường xuyên. Khi làm việc, chọn bàn ghế phù hợp, đặt màn hình ngang tầm mắt và để chân có điểm tựa. Sau những khoảng ngồi kéo dài, nên đứng dậy, đi lại hoặc vận động nhẹ vài phút. Khi nâng vật, giữ vật gần cơ thể, gập hông và gối, chọn tải phù hợp với thể lực và tránh vừa nâng vừa xoay lưng. Đi bộ, bơi hoặc các bài tập tăng sức mạnh cơ bụng, cơ lưng có thể được lựa chọn tùy thể trạng. Cường độ nên tăng từ từ và vẫn nên duy trì những khoảng vận động ngắn trong ngày, kể cả khi đã có một buổi tập riêng.
Trong đợt đau cấp, đặc biệt khi đau từ thắt lưng lan xuống chân kèm tê, rối loạn cảm giác hoặc yếu cơ, nên đi khám sớm để đánh giá tình trạng rễ thần kinh. Điều trị ban đầu thường tập trung vào kiểm soát đau, điều chỉnh các hoạt động làm tăng triệu chứng và duy trì vận động trong khả năng chịu đựng. Có thể giảm bớt hoạt động khi đau nhiều, sau đó tăng dần theo hướng dẫn; không nên nằm bất động kéo dài hoặc cố tập khi động tác làm đau lan xuống chân tăng rõ. Nếu triệu chứng kéo dài, yếu cơ xuất hiện hoặc tiến triển, bác sĩ sẽ đánh giá lại để lựa chọn phương án điều trị phù hợp. Không phải mọi trường hợp thấy thoát vị trên hình ảnh cộng hưởng từ đều là nguyên nhân trực tiếp gây đau, vì vậy kết quả hình ảnh cần được đối chiếu với triệu chứng và thăm khám lâm sàng.
Y học cổ truyền được ứng dụng trong điều trị bảo tồn đau và hạn chế vận động liên quan đến thoát vị đĩa đệm. Tùy bệnh cảnh và thể bệnh, bác sĩ có thể lựa chọn châm cứu, cấy chỉ, xoa bóp bấm huyệt, thuốc Y học cổ truyền và phối hợp phục hồi chức năng khi phù hợp. Một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên đa trung tâm trên người bệnh đau thần kinh tọa mạn tính do thoát vị đĩa đệm thắt lưng ghi nhận châm cứu giúp giảm đau chân và cải thiện chức năng tốt hơn giả châm. Tuy nhiên, việc lựa chọn điều trị bằng Y học cổ truyền cần được chuyên gia chẩn đoán và chỉ định trong trường hợp cụ thể. Việc giảm đau vẫn cần đi cùng tập luyện, điều chỉnh sinh hoạt và theo dõi các dấu hiệu tổn thương thần kinh.
Trong sinh hoạt hằng ngày, nên duy trì cân nặng phù hợp, tránh hút thuốc và chia những công việc nặng thành các phần vừa sức. Nếu đã được chẩn đoán thoát vị đĩa đệm, bài tập nên được lựa chọn dựa trên triệu chứng và khả năng vận động của từng người; tránh tự bẻ vặn, kéo giật cột sống hoặc day ấn mạnh với mục đích “đưa đĩa đệm về vị trí cũ”. Đau lưng kèm bí tiểu mới xuất hiện, mất kiểm soát tiểu tiện hoặc đại tiện, tê vùng quanh hậu môn – tầng sinh môn hoặc yếu chân tăng nhanh là những dấu hiệu cần được cấp cứu. Nếu triệu chứng kéo dài, tái diễn hoặc ảnh hưởng sinh hoạt, nên đi khám để được đánh giá đúng nguyên nhân.
————————————–
Mọi chi tiết xin liên hệ:
Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – Cơ sở 3
221B Hoàng Văn Thụ – Phường Phú Nhuận – TPHCM
Thời gian hoạt động:
– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.
– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.
Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070
