Vai trò của đạm với người cao tuổi

Khi quá trình lão hoá tự nhiên gõ cửa cơ thể, khả năng hấp thu dinh dưỡng giảm sút, khối cơ bắp mất dần, việc ăn uống ngon miệng cũng ít nhiều bị ảnh hưởng. Dinh dưỡng cho độ tuổi sau 60 tuổi cần nhiều sự điều chỉnh hài hoà. Những quan điểm như “càng lớn tuổi càng phải ăn ít thịt” hay “già rồi không cần ăn thịt cho nhẹ bụng” là những quan điểm chủ quan, thiếu tính khoa học.

Cung cấp đủ đạm cho cơ thể người cao tuổi đặc biệt quan trọng, vì nó giúp chống suy giảm thể lực và chống teo cơ. Bên cạnh đó, đạm chiếm 50% thể tích của xương và giúp hình thành nên lớp khung cho xương, cùng với canxi và vitamin D, giúp tăng cường mật độ khoáng cho xương và giúp xương chắc khoẻ. Đạm còn giúp tăng cường hệ miễn dịch cho cơ thể thông qua việc tạo đầy đủ các kháng thể và hệ thống bạch cầu để phòng ngừa viêm nhiễm. Đối với hoạt động của não bộ, các chất dẫn truyền thần kinh trong não được cấu tạo từ các axit amin, nguồn gốc từ protein. Ăn đủ đạm giúp hoạt động trí óc được minh mẫn và giảm tốc độ suy giảm nhận thức. Một vai trò quan trọng khác của đạm là giúp cho quá trình tái tạo và sửa chữa tế bào bị tổn thương, tăng sinh collagen cho da. Thiếu đạm làm quá trình hồi phục sau phẫu thuật kéo dài hoặc các vết loét trở nên lâu lành hơn.

Vai trò của đạm quan trọng đối với cơ thể ở mọi lứa tuổi. Đối với người cao tuổi (> 60 tuổi), lượng đạm cần cung cấp mỗi ngày cao hơn so với chuẩn của người trẻ. Nếu người trẻ cần 0.8g đạm/kg thể trọng mỗi ngày, thì ở người cao tuổi, cần từ 1g – 1.2g đạm/ kg thể trọng/ ngày. Khi không đủ lượng đạm trong ngày, lâu dần, những dấu hiệu cảnh báo xuất hiện như mệt mỏi, chậm chạp trong hoạt động sinh hoạt đến việc những vết thương chậm lành, suy giảm độ linh hoạt trong hoạt động trí óc, vốn dễ bị nhầm lẫn và đổ lỗi cho “tuổi già”.

Không thể phủ nhận ở người cao tuổi, ăn ngon miệng có thể bị suy giảm do lão hoá, suy yếu hệ tiêu hoá và các bệnh lý nền đi kèm, vì vậy có thể ảnh hưởng đến việc đảm bảo đủ lượng đạm cần thiết trong ngày. Lượng đạm không nhất thiết chỉ từ đạm động vật như thịt, cá, hải sản,…Có thể bổ sung xen kẽ nguồn đạm thực vật từ các loại hạt (hạnh nhân, óc chó, hạt điều, …); các loại đậu (đậu hà lan, đậu cô ve, đậu nành,…); các loại nấm (nấm rơm, nấm bào ngư, nấm đùi gà,…). Hình thức chế biến đa dạng như làm sữa hạt, chế biến súp nấm, yến mạch trộn các loại hạt, làm thành bữa ăn phụ trong ngày.

Trong đông y có các vị thuốc khi nấu cùng với các thực phẩm giàu đạm như thịt gà, cá chép, cá quả,… có tác dụng hỗ trợ nhau; thảo dược giúp món ăn dễ tiêu hoá, có mùi thơm, ngược lại protein từ thịt là nguồn dẫn tốt cho các chất trong thảo dược được phát huy tác dụng. Các vị thuốc thường được dùng để nấu canh hầm, súp, như: hoài sơn, bạch linh, sơn tra, thần khúc, hồng táo,…khi nấu cùng với các loại thịt giúp giảm mùi tanh của thịt, thịt mềm hơn, khi ăn dễ tiêu hoá hơn.

Người trẻ có thể bắt đầu bữa ăn tối thịnh soạn 2 tiếng sau hộp gà rán ăn vội trước đó, đó là lợi thế của tuổi trẻ. Người cao tuổi cần sự thong thả và hài hoà hơn trong các bữa ăn, chia nhỏ lượng đạm ra các bữa trong ngày, đa dạng các chế biến, sẽ giúp việc hấp thu dinh dưỡng được hiệu quả hơn. Việc chăm sóc người cao tuổi cần nỗ lực không chỉ của chính bản thân họ, mà còn là sự đồng hành của người thân và cộng đồng.

ThS. BS. Phạm Ánh Ngân

Lịch khám Sáng thứ 6 hàng tuần

————————————–

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – Cơ sở 3

221B Hoàng Văn Thụ – Phường Phú Nhuận – TPHCM

Thời gian hoạt động:

– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.

– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.

Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070