Viêm gân gót điều trị kết hợp bằng Y học cổ truyền
Gân gót (gân Achilles) là gân lớn nhất trong cơ thể, có nhiệm vụ nối cơ sinh đôi – cơ dép với xương gót, giúp thực hiện các động tác đi, chạy, nhảy, đứng nhón. Viêm gân gót là tình trạng viêm, thoái hóa hoặc rách vi thể tại gân này, dẫn đến đau, hạn chế vận động, giảm chất lượng sống.
Bệnh thường gặp ở:
– Người chơi thể thao có động tác chạy – nhảy nhiều.
– Người lao động phải đứng lâu, mang vác nặng.
– Người sử dụng giày dép không phù hợp.
– Người lớn tuổi do thoái hóa gân.
Nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển thành đứt gân gót – một chấn thương nặng, cần can thiệp ngoại khoa.
Triệu chứng lâm sàng
Người bệnh thường biểu hiện:
– Đau vùng sau gót, tăng khi vận động, đặc biệt khi chạy hoặc bước xuống cầu thang.
– Cứng khớp cổ chân vào buổi sáng, giảm dần khi đi lại.
– Vùng gót có thể sưng, đỏ, ấn đau.
– Đau âm ỉ, tăng khi gắng sức, giảm khi nghỉ ngơi.
– Khó khăn khi đứng nhón gót.
Chẩn đoán xác định dựa vào thăm khám lâm sàng, có thể hỗ trợ bằng siêu âm hoặc MRI để đánh giá tình trạng viêm và thoái hóa gân.
Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh
- Theo Y học hiện đại
– Tăng tải đột ngột: tập luyện quá mức, thay đổi cường độ vận động nhanh.
– Thoái hóa gân theo tuổi: giảm đàn hồi, tăng nguy cơ rách vi thể.
– Giày dép không phù hợp: đặc biệt là giày cứng, gót cao hoặc không có đệm.
– Bệnh chuyển hóa: gout, đái tháo đường làm tăng nguy cơ tổn thương gân.
– Yếu tố giải phẫu: bàn chân bẹt, biến dạng cột sống, mất cân bằng cơ.
- Theo Y học cổ truyền
Bệnh thuộc phạm vi Tý chứng hoặc Cân tý. Cơ chế bệnh sinh chủ yếu:
– Ngoại tà phong – hàn – thấp xâm nhập, gây tắc nghẽn kinh lạc, khí huyết không lưu thông → đau nhức, co cứng gân cơ.
– Khí huyết hư, can thận bất túc: gân cơ không được nuôi dưỡng đầy đủ, dễ tổn thương.
– Lao động – vận động quá sức: chính khí suy yếu, tà khí dễ xâm nhập.
Điều trị theo Y học cổ truyền
- Châm cứu – điện châm
Huyệt chủ trị:
– Thừa sơn: thư cân, giảm co rút cơ sinh đôi.
– Côn lôn, Thái khê: điều hòa kinh Bàng Quang và Thận.
– A thị huyệt: giảm đau tại chỗ.
– Túc tam lý: bổ khí, điều hòa khí huyết toàn thân.
– Dũng tuyền: thư cân hoạt lạc.
Điện châm: kết hợp Thừa sơn
A thị huyệt, dùng tần số thích hợp giúp giảm đau và giãn cơ nhanh.
- Xoa bóp – bấm huyệt
Kỹ thuật:
– Day miết dọc cơ sinh đôi, cơ dép.
– Bấm các huyệt Thừa sơn, Côn lôn, Thái khê, Can du, Thận du.
– Day ấn gót chân, gan bàn chân và dọc bắp chân.
Tác dụng: tăng lưu thông khí huyết, giãn cơ, giảm đau.
Liệu trình: 15–20 phút/lần, mỗi ngày hoặc cách ngày, 7–14 ngày.
- Điều trị bằng Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng
Phương pháp vật lý trị liệu
– Siêu âm trị liệu: giảm viêm, kích thích tái tạo mô gân.
– Điện xung (TENS, IFC): giảm đau, chống co thắt cơ.
– Nhiệt trị liệu (túi nóng, paraffin): giãn mạch, tăng tuần hoàn, giảm đau.
Bài tập phục hồi chức năng
– Kéo giãn cơ sinh đôi – cơ dép: đứng sát tường, chân đau đưa ra sau, nghiêng người về trước, giữ 20–30 giây.
– Nâng gót chân (heel raise): đứng trên mép bậc thang, nâng gót rồi hạ từ từ, 10–15 lần/lượt, 2–3 lượt/ngày.
– Lăn bóng hoặc chai lạnh dưới gan bàn chân: giảm đau, kéo giãn cân gan chân.
– Massage nhẹ vùng bắp chân sau vận động: chống co cứng cơ.
Nguyên tắc tập luyện:
– Bắt đầu từ nhẹ đến nặng, tăng dần cường độ.
– Không tập khi đang đau cấp.
– Duy trì tập lâu dài để phòng tái phát.
– Luôn được hướng dẫn bởi bác sĩ hoặc kỹ thuật viên PHCN.
Phòng ngừa tái phát
– Khởi động đầy đủ trước vận động.
– Mang giày có đệm tốt, vừa chân.
– Tránh tăng cường độ tập luyện đột ngột.
– Nghỉ ngơi khi có dấu hiệu đau.
– Duy trì các bài tập kéo giãn và tăng cường cơ thường xuyên.
Viêm gân gót là bệnh lý thường gặp, tuy không nguy hiểm tính mạng nhưng ảnh hưởng đáng kể đến vận động và chất lượng sống. Việc kết hợp Y học cổ truyền (châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt) với Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng (siêu âm, điện xung, bài tập phục hồi) mang lại hiệu quả điều trị cao: giảm đau nhanh, cải thiện chức năng vận động, rút ngắn thời gian hồi phục và phòng ngừa tái phát.
Điều quan trọng là người bệnh cần được thăm khám và hướng dẫn cụ thể bởi bác sĩ chuyên khoa, tránh tự ý điều trị khi chưa xác định chính xác tình trạng bệnh.
KTV PHCN. Lê Thị Minh Thịnh
Đơn vị Điều trị ban ngày
————————————–
Mọi chi tiết xin liên hệ:
Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh – Cơ sở 3
221B Hoàng Văn Thụ – Phường Phú Nhuận – Thành phố Hồ Chí Minh
Thời gian hoạt động:
– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.
– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.
Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070
Tin tức liên quan
