Viêm lồi cầu khuỷa tay, khi nào cần tập vật lý trị liệu?

Viêm lồi cầu khuỷu tay là tên gọi thường dùng để chỉ tình trạng đau tại vùng gân bám quanh khuỷu tay, thường gặp ở hai vị trí: lồi cầu ngoài, còn gọi là tennis elbow, và lồi cầu trong, còn gọi là golfer’s elbow. Đây là bệnh lý thường liên quan đến tình trạng quá tải gân do các động tác lặp đi lặp lại của cổ tay, bàn tay và cẳng tay trong sinh hoạt, lao động hoặc chơi thể thao.

Trên thực tế, tình trạng này không đơn thuần là “viêm” theo nghĩa viêm cấp, mà thường là bệnh lý gân do vi chấn thương lặp lại, khiến vùng gân bám tại khuỷu tay bị đau, giảm khả năng chịu lực và ảnh hưởng đến chức năng cầm nắm. Nếu không được điều chỉnh hoạt động và phục hồi đúng cách, cơn đau có thể kéo dài, tái phát nhiều lần và gây hạn chế trong sinh hoạt hằng ngày.

Nguyên nhân thường gặp

Viêm lồi cầu khuỷu tay thường xuất hiện khi các nhóm cơ vùng cẳng tay phải làm việc quá mức trong thời gian dài. Những yếu tố thường gặp gồm:

– Vận động lặp lại cổ tay, bàn tay và cẳng tay trong thời gian dài.

– Cầm nắm, xoay vặn, nâng vật nặng hoặc sử dụng dụng cụ lao động thường xuyên.

– Làm việc nhiều với bàn tay như thợ mộc, họa sĩ, nhạc công, ngư dân, người làm nội trợ, nhân viên văn phòng sử dụng chuột và bàn phím kéo dài.

– Chơi các môn thể thao như tennis, golf, cầu lông hoặc các môn cần sử dụng lực cổ tay – cẳng tay nhiều.

– Tăng cường độ lao động hoặc tập luyện đột ngột, chưa có thời gian để gân thích nghi.

Ở lồi cầu ngoài, đau thường liên quan nhiều đến nhóm cơ duỗi cổ tay và ngón tay. Ở lồi cầu trong, đau thường liên quan nhiều hơn đến nhóm cơ gấp cổ tay và sấp cẳng tay.

Triệu chứng thường gặp

Người bệnh có thể nhận thấy các biểu hiện sau:

– Đau vùng mặt ngoài hoặc mặt trong khuỷu tay.

– Đau tăng khi cầm nắm, xoay cổ tay, vắt khăn, mở nắp chai, xách đồ hoặc nâng vật nặng.

– Cảm giác yếu tay, cầm nắm không chắc.

– Đau lan xuống cẳng tay, nhất là khi làm việc nhiều với cổ tay.

– Ấn vào vùng lồi cầu hoặc cạnh lồi cầu cánh tay thấy đau rõ.

– Triệu chứng thường tiến triển từ từ, có thể kéo dài nhiều tuần đến nhiều tháng nếu tiếp tục quá tải.

Một số trường hợp đau khuỷu tay có thể liên quan đến bệnh lý khác như chèn ép thần kinh, viêm khớp, chấn thương gân – dây chằng hoặc bệnh lý vùng cổ vai gáy lan xuống tay. Vì vậy, người bệnh không nên tự chẩn đoán nếu đau kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường.

Các phương pháp điều trị thường được áp dụng

Điều trị viêm lồi cầu khuỷu tay thường bắt đầu bằng các phương pháp bảo tồn. Tùy mức độ đau, thời gian mắc bệnh, nghề nghiệp và nhu cầu vận động, bác sĩ hoặc kỹ thuật viên phục hồi chức năng sẽ hướng dẫn phương pháp phù hợp.

Các hướng điều trị có thể bao gồm:

– Nghỉ ngơi tương đối và điều chỉnh hoạt động gây đau.

– Hạn chế các động tác cầm nắm, xoay vặn, nâng vật nặng trong giai đoạn đau nhiều.

– Sử dụng nẹp hoặc băng hỗ trợ khi có chỉ định.

– Dùng thuốc giảm đau, kháng viêm theo hướng dẫn của bác sĩ.

– Vật lý trị liệu – phục hồi chức năng nhằm giảm đau, phục hồi tầm vận động, tăng sức mạnh và cải thiện khả năng sử dụng tay.

– Một số phương pháp Y học cổ truyền như châm cứu, cứu ngải, thủy châm hoặc dán cao thuốc có thể được cân nhắc tùy tình trạng người bệnh và chỉ định chuyên môn.

– Tiêm tại chỗ chỉ thực hiện khi có chỉ định của bác sĩ sau khi đã đánh giá lợi ích – nguy cơ.

– Phẫu thuật thường chỉ được cân nhắc trong một số trường hợp kéo dài, ảnh hưởng chức năng nhiều và không đáp ứng với điều trị bảo tồn phù hợp.

Người bệnh cần lưu ý: tiêm tại chỗ không phải là lựa chọn nên tự yêu cầu hoặc lạm dụng. Một số nghiên cứu ghi nhận corticosteroid có thể giúp giảm đau ngắn hạn ở một số người bệnh, nhưng kết quả dài hạn và nguy cơ tái phát cần được cân nhắc kỹ trong từng trường hợp.

Khi nào cần tập vật lý trị liệu?

Vật lý trị liệu – phục hồi chức năng nên được cân nhắc khi đau khuỷu tay ảnh hưởng đến sinh hoạt, công việc hoặc vận động thể thao. Đặc biệt, người bệnh nên đi khám và được hướng dẫn tập đúng cách trong các trường hợp:

– Đau kéo dài, không cải thiện rõ sau khi nghỉ ngơi và điều chỉnh hoạt động.

– Đau tái phát nhiều lần khi làm việc hoặc chơi thể thao.

– Đau khi cầm nắm, vặn cổ tay, nâng vật hoặc sử dụng tay trong sinh hoạt hằng ngày.

– Yếu lực cầm nắm, khó thực hiện các động tác quen thuộc.

– Cần trở lại công việc hoặc tập luyện nhưng chưa biết cách tăng tải an toàn.

– Đã từng tự tập nhưng đau tăng hoặc không cải thiện.

Theo các hướng dẫn phục hồi chức năng, bài tập kéo giãn và tăng sức mạnh các nhóm cơ bám quanh vùng khuỷu có thể giúp cải thiện khả năng chịu lực của gân và hỗ trợ người bệnh trở lại sinh hoạt, lao động, thể thao phù hợp hơn.

Vật lý trị liệu giúp gì cho người bệnh?

Vật lý trị liệu không chỉ tập trung vào giảm đau tại chỗ, mà còn giúp người bệnh hiểu nguyên nhân quá tải và điều chỉnh cách sử dụng tay trong sinh hoạt hằng ngày.

Các mục tiêu chính gồm:

– Giảm đau: Một số phương pháp như nhiệt trị liệu, điện trị liệu, siêu âm trị liệu, xoa bóp mô mềm hoặc kỹ thuật trị liệu bằng tay có thể được chỉ định nhằm hỗ trợ giảm đau tùy tình trạng cụ thể.

– Phục hồi tầm vận động: Các bài tập co – duỗi khuỷu tay, vận động cổ tay và kéo giãn cơ cẳng tay giúp hạn chế cứng khớp, duy trì sự linh hoạt của vùng khuỷu – cổ tay.

– Tăng sức mạnh cơ – gân: Khi cơn đau đã được kiểm soát, người bệnh sẽ được hướng dẫn các bài tập tăng sức mạnh cơ cẳng tay và cổ tay theo nguyên tắc tăng tải từ từ. Đây là phần quan trọng để cải thiện chức năng cầm nắm và giảm nguy cơ tái phát.

– Điều chỉnh thói quen sinh hoạt và lao động: Người bệnh được hướng dẫn cách nâng vật, cầm nắm, sử dụng dụng cụ, bố trí tư thế làm việc và phân bổ thời gian nghỉ hợp lý để tránh tiếp tục gây quá tải gân.

– Phòng ngừa tái phát: Việc tập đúng kỹ thuật, đúng mức độ và duy trì đều đặn giúp vùng gân – cơ thích nghi tốt hơn với công việc và vận động hằng ngày.

Bằng chứng hiện nay cho thấy trị liệu bằng tay và bài tập có thể giúp giảm đau, cải thiện hạn chế chức năng ở một số người bệnh đau vùng lồi cầu ngoài, nhưng hiệu quả tùy thuộc vào tình trạng bệnh, cách tập, mức độ tuân thủ và yếu tố quá tải trong sinh hoạt. Vì vậy, người bệnh nên được đánh giá và hướng dẫn cá thể hóa thay vì tự tập theo các bài chung trên mạng.

Lưu ý khi tự chăm sóc tại nhà

Trong giai đoạn đau nhiều, người bệnh nên giảm các hoạt động làm đau tăng, tránh cố nâng vật nặng hoặc tập mạnh khi chưa được hướng dẫn. Có thể nghỉ ngơi tương đối, chườm lạnh khi đau sau hoạt động, dùng nẹp hỗ trợ nếu được chỉ định và theo dõi đáp ứng của cơ thể.

Không nên xoa bóp mạnh, bẻ nắn, tự tiêm thuốc hoặc tự sử dụng thuốc giảm đau kéo dài khi chưa có hướng dẫn chuyên môn. Nếu bài tập làm đau tăng rõ, đau kéo dài sau tập hoặc xuất hiện tê yếu bàn tay, người bệnh cần ngưng tập và đi khám.

Khi nào cần đi khám sớm?

• Người bệnh nên đến cơ sở y tế nếu có một trong các dấu hiệu sau:
• Đau khuỷu tay kéo dài trên 1-2 tuần và không cải thiện.
• Đau tăng nhanh, đau nhiều về đêm hoặc ảnh hưởng rõ đến sinh hoạt.
• Sưng, nóng, đỏ vùng khuỷu tay.
• Đau sau chấn thương, té ngã hoặc va đập mạnh.
• Tê bì, yếu bàn tay, cầm nắm kém dần.
• Không thể duỗi, gấp khuỷu tay hoặc vận động cổ tay bình thường.
• Đã điều trị nhưng triệu chứng tái phát nhiều lần.

Điều trị sớm và đúng cách giúp kiểm soát đau tốt hơn, hạn chế quá tải kéo dài và giảm nguy cơ bệnh chuyển sang mạn tính. Với viêm lồi cầu khuỷu tay, vật lý trị liệu – phục hồi chức năng là một phần quan trọng trong điều trị bảo tồn, đặc biệt khi người bệnh cần phục hồi vận động tay để trở lại sinh hoạt, lao động và thể thao an toàn.

CN. Ngô Thụy Mỹ Duyên

Khoa Châm cứu – Dưỡng sinh

————————————–

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh – Cơ sở 3

221B Hoàng Văn Thụ – Phường Phú Nhuận – Thành phố Hồ Chí Minh

Thời gian hoạt động:

– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.

– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.

Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070