Xoa bóp – bấm huyệt hỗ trợ giảm đau cho người bệnh ung thư

Đau là một trong những triệu chứng thường gặp ở người bệnh ung thư. Cơn đau có thể liên quan đến khối u, quá trình điều trị hoặc các bệnh lý đi kèm, từ đó ảnh hưởng đến giấc ngủ, tâm trạng, khả năng vận động và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Kiểm soát đau ung thư cần được thực hiện toàn diện và phù hợp với từng người bệnh. Bên cạnh thuốc giảm đau và các phương pháp điều trị theo chỉ định của bác sĩ, một số biện pháp không dùng thuốc có thể được phối hợp nhằm giúp kiểm soát triệu chứng tốt hơn.

Trong Y học cổ truyền, xoa bóp – bấm huyệt là một phương pháp điều trị không dùng thuốc. Bộ Y tế đã ban hành quy trình kỹ thuật xoa bóp – bấm huyệt trong điều trị giảm đau do ung thư. Khi được lựa chọn đúng người bệnh, thực hiện đúng kỹ thuật và bảo đảm các nguyên tắc an toàn, phương pháp này có thể góp phần giảm đau, tạo cảm giác thư giãn và cải thiện sự thoải mái trong quá trình điều trị.

Xoa bóp – bấm huyệt có thể mang lại những lợi ích gì?

Hỗ trợ giảm đau: Một số nghiên cứu và hướng dẫn chuyên môn ghi nhận xoa bóp hoặc bấm huyệt có thể giúp giảm mức độ đau ở một số người bệnh ung thư. Hiệu quả có thể khác nhau tùy nguyên nhân gây đau, giai đoạn bệnh và tình trạng của từng người.

• Giảm căng cơ, tạo cảm giác dễ chịu: Các thao tác phù hợp có thể giúp cơ thể thư giãn, giảm cảm giác căng cứng cơ và tạo thuận lợi hơn cho vận động ở những trường hợp phù hợp.
• Hỗ trợ thư giãn, giảm lo âu: Sự tiếp xúc và các thao tác xoa bóp nhẹ nhàng có thể giúp một số người bệnh cảm thấy thư giãn hơn, giảm lo âu và dễ chịu hơn trong quá trình chăm sóc.
• Hỗ trợ cải thiện sinh hoạt và chất lượng cuộc sống: Khi đau và căng thẳng được kiểm soát tốt hơn, người bệnh có thể thuận lợi hơn trong nghỉ ngơi, vận động và các hoạt động hằng ngày.

Mức độ đáp ứng với xoa bóp – bấm huyệt không giống nhau ở tất cả người bệnh. Phương pháp này cần được sử dụng như một phần trong kế hoạch kiểm soát đau tổng thể và không thay thế điều trị ung thư, thuốc giảm đau hoặc các biện pháp điều trị khác khi đã có chỉ định.

Vai trò của điều dưỡng trong kiểm soát đau

Điều dưỡng là nhân viên y tế thường xuyên theo dõi và chăm sóc người bệnh nên có vị trí thuận lợi trong việc phát hiện, đánh giá và theo dõi diễn biến cơn đau.

Trong quá trình chăm sóc, điều dưỡng có thể:

• Đánh giá mức độ đau bằng các thang điểm phù hợp trước và sau can thiệp.
• Theo dõi đặc điểm cơn đau, vị trí đau và những yếu tố làm tăng hoặc giảm đau.
• Quan sát các yếu tố liên quan như tư thế, vận động, giấc ngủ, lo âu và tâm lý của người bệnh.
• Hướng dẫn tư thế phù hợp, kết hợp hít thở thư giãn và các biện pháp chăm sóc không dùng thuốc theo kế hoạch điều trị.
• Theo dõi đáp ứng sau can thiệp, ghi nhận hiệu quả và phát hiện sớm các biểu hiện bất thường.
• Phối hợp với bác sĩ và các thành viên trong nhóm điều trị khi đau tăng, xuất hiện kiểu đau mới hoặc việc kiểm soát đau chưa đạt yêu cầu.

Đối với việc trực tiếp thực hiện kỹ thuật xoa bóp – bấm huyệt, điều dưỡng cần được đào tạo phù hợp, đáp ứng yêu cầu chuyên môn và thực hiện trong phạm vi kỹ thuật được cơ sở y tế cho phép.

Những trường hợp cần tránh hoặc thận trọng khi xoa bóp – bấm huyệt

Không phải mọi người bệnh ung thư đều phù hợp để xoa bóp – bấm huyệt ở mọi vị trí. Trước khi thực hiện cần đánh giá tình trạng người bệnh và vùng dự kiến tác động.

Cần tránh tác động trực tiếp hoặc đặc biệt thận trọng khi:

– Vùng dự định xoa bóp có khối u hoặc tổn thương nghi ngờ liên quan đến ung thư.

– Da đang viêm, nhiễm trùng, loét, có vết thương hở hoặc tổn thương sau xạ trị.

– Người bệnh có nguy cơ chảy máu, rối loạn đông máu hoặc giảm tiểu cầu đáng kể theo đánh giá chuyên môn.

– Có di căn xương, gãy xương bệnh lý, loãng xương nặng hoặc nguy cơ gãy xương tại vùng dự định tác động.

– Người bệnh đang sốt cao, mắc bệnh nhiễm trùng cấp, suy kiệt nặng hoặc có tình trạng sức khỏe chưa ổn định.

– Xuất hiện đau mới, đau tăng nhanh, đau dữ dội hoặc triệu chứng bất thường chưa xác định nguyên nhân.

Đặc biệt, không nên ấn mạnh hoặc tác động sâu lên vùng có khối u, di căn xương hay vùng có nguy cơ tổn thương mô.

Kỹ thuật xoa bóp – bấm huyệt cần được thực hiện bởi nhân viên y tế có chuyên môn và được đào tạo phù hợp, trên cơ sở đánh giá tình trạng cụ thể của từng người bệnh.

Chăm sóc toàn diện để người bệnh dễ chịu hơn

Mục tiêu kiểm soát đau ở người bệnh ung thư không dừng lại ở việc làm giảm một con số trên thang điểm đau. Điều trị phù hợp còn hướng đến việc giúp người bệnh ngủ tốt hơn, vận động thuận lợi hơn, duy trì sinh hoạt hằng ngày và có chất lượng cuộc sống tốt hơn trong quá trình điều trị.

Vì vậy, xoa bóp – bấm huyệt cần được đặt trong một kế hoạch chăm sóc tổng thể, kết hợp giữa điều trị y khoa, chăm sóc điều dưỡng, hỗ trợ tâm lý, phục hồi chức năng và các phương pháp phù hợp với nhu cầu của từng người bệnh.

Thông điệp

Xoa bóp – bấm huyệt là một phương pháp điều trị không dùng thuốc của Y học cổ truyền và đã được Bộ Y tế ban hành quy trình kỹ thuật trong điều trị giảm đau do ung thư. Một số bằng chứng hiện nay cho thấy xoa bóp hoặc bấm huyệt có thể giúp giảm đau, thư giãn và cải thiện sự thoải mái ở một số người bệnh khi được chỉ định và thực hiện phù hợp.

Phương pháp này không thay thế điều trị ung thư hoặc thuốc giảm đau khi có chỉ định. Việc lựa chọn kỹ thuật cần căn cứ vào vị trí đau, tình trạng toàn thân, nguy cơ chảy máu, tổn thương xương, da và những yếu tố an toàn khác của từng người bệnh.

Điều dưỡng có vai trò trong đánh giá đau, theo dõi đáp ứng, chăm sóc và phối hợp các biện pháp kiểm soát đau. Khi trực tiếp thực hiện xoa bóp – bấm huyệt, điều dưỡng cần đáp ứng yêu cầu về đào tạo và phạm vi chuyên môn theo quy định.

Điều dưỡng Nguyễn Thị Hoàng Na

Khoa Y học cổ truyền

————————————–

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – Cơ sở 3

221B Hoàng Văn Thụ – Phường Phú Nhuận – TPHCM

Thời gian hoạt động:

– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.

– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.

Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070