Ý dĩ trong dinh dưỡng và điều trị ung thư

Ung thư - 08/10/2025

Ung thư là một căn bệnh nghiêm trọng gây ra gánh nặng kinh tế và xã hội to lớn trên toàn thế giới. Ước tính có 19,3 triệu ca ung thư mới và gần 10 triệu ca tử vong do ung thư được báo cáo vào năm 2020. Dự kiến gánh nặng ung thư toàn cầu sẽ đạt 28,4 triệu ca vào năm 2040, tăng 47% so với năm 2020. Do đó, việc phòng ngừa và điều trị ung thư hiệu quả đã trở thành mối quan tâm toàn cầu.

Hiện nay, việc sử dụng các loại thảo dược, dược liệu, vị thuốc từ Y học cổ truyền đã được nhiều nghiên cứu ghi nhận có tác dụng đáng kể trong việc ức chế sự phát triển và di căn của ung thư, gây ra apoptosis tế bào (chết tế bào theo chương trình), ngăn chặn chu kỳ tế bào, giảm đau, cải thiện chất lượng cuộc sống. Một trong các vị thuốc thường dùng trong đó có Hạt Ý dĩ. Hạt ý dĩ có tác dụng thúc đẩy quá trình trao đổi chất và giảm gánh nặng đường tiêu hóa, có thể dùng làm thực phẩm bổ dưỡng cho người bệnh yếu trong hoặc sau khi ốm..

Hạt ý dĩ là một loại thuốc lâm sàng thường được sử dụng với các tác dụng như điều hòa miễn dịch, hạ đường huyết, chống viêm, cải thiện hệ vi sinh vật đường ruột, hạ lipid máu, cải thiện trí nhớ, chống oxy hóa, làm chậm quá trình lão hóa và bảo vệ tổn thương gan. Ngoài ra, nhiều nghiên cứu tiền lâm sàng đã xác nhận rằng hạt ý dĩ có tác dụng chống khối u. Hạt ý dĩ vừa có thể dùng làm thuốc vừa có thể dùng làm thực phẩm.

Thông tin dược liệu

Tên khác: ý dĩ nhân, bo bo, hạt kê gạo. Hạt ý dĩ là hạt khô và chín của cây ý dĩ (Tên khoa học Coix lachryma-jobi L.), thuộc họ lúa Gramineae

Thành phần hóa học: Coixenolide, coixol, axit béo, protein, vitamin nhóm B, sắt, kẽm.

Tác dụng dược lý hiện đại:

– Lợi tiểu, giảm phù.

– Chống viêm.

– Tăng miễn dịch.

– Một số nghiên cứu ghi nhận tác dụng chống ung thư nhờ Coix seed oil (Kanglaite injection) – dạng thuốc tiêm tĩnh mạch được dùng tại Trung Quốc trong điều trị ung thư phổi, gan, dạ dày, vú.

– Cải thiện tình trạng suy mòn do ung thư: Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng việc sử dụng dầu hạt ý dĩ có thể ngăn ngừa đáng kể tình trạng sụt cân và cải thiện tình trạng viêm toàn thân ở chuột mà không ảnh hưởng đến lượng thức ăn tiêu thụ và kích thước khối u.

Theo YHCT:

– Vị ngọt, nhạt, tính hơi hàn.

– Quy kinh: Tỳ, Vị, Phế, Thận.

– Công năng: Kiện tỳ, thẩm thấp (tăng cường chức năng tiêu hóa, lợi thủy), trừ thấp nhiệt, bài nùng (giảm viêm, tiêu mủ).

– Ứng dụng: Phù thũng, thủy thũng, tiêu hóa kém, thấp nhiệt tiết tả, gân cốt đau nhức, mụn nhọt.

Các món ăn với ý dĩ gợi ý cho người bệnh

Ưu tiên món dễ tiêu, thanh đạm, không dầu mỡ

Cháo ý dĩ – đậu đỏ – táo tàu

– Ý dĩ 30g, đậu đỏ 20g, gạo tẻ 50g, vài quả táo tàu.

– Tác dụng: kiện tỳ, lợi thủy, dưỡng huyết.

Canh gà ác hầm ý dĩ – hoài sơn (củ mài)

– Ý dĩ 20g, hoài sơn 20g, gà ác ½ con.

– Tác dụng: bổ khí huyết, kiện tỳ, hỗ trợ người suy nhược sau hóa trị.

Súp ý dĩ – bí đỏ – hạt sen

– Ý dĩ 30g, bí đỏ 100g, hạt sen 20g.

– Tác dụng: dưỡng tâm an thần, kiện tỳ, dễ tiêu.

Nước ý dĩ – cam thảo – bạch truật (nấu uống thay trà)

– Ý dĩ 20g, bạch truật 10g, cam thảo 5g.

– Tác dụng: kiện tỳ, lợi thủy, chống đầy bụng.

Bột ý dĩ (ngũ cốc dinh dưỡng): Nghiền mịn, pha với sữa hạt hoặc nước ấm, dễ dùng cho người bệnh mệt mỏi.

Lưu ý sử dụng

– Dùng ý dĩ nhân (nhân bên trong, đã bỏ vỏ cứng).

– Tránh dùng nhiều ở bệnh nhân tỳ hư hàn, đi lỏng nhiều.

Do có khả năng trừ thấp, nên thận trọng khi dùng hạt ý dĩ cho những người bị mất nước sau khi sốt, hoặc những người thường bị âm hư hoặc âm hư hỏa vượng. Phụ nữ có thai hoặc táo bón không nên dùng. Thích hợp cho bệnh nhân ung thư có phù, tràn dịch, tiêu hóa kém, mệt mỏi.

Người bệnh ung thư khi có nhu cầu muốn bồi bổ sức khỏe bằng các phương pháp Y học cổ truyền hãy đến các cơ sở y tế uy tín để được hỗ trợ, tư vấn và chỉ định chế độ phù hợp từ các chuyên gia. Tránh tự ý sử dụng các bài thuốc, cây cỏ hoặc các phương pháp chưa có đủ chứng cứ khoa học.

BS CKII. Nguyễn Thị Diễm Hương

Lịch khám Sáng thứ 5 hàng tuần

————————————–

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh – Cơ sở 3

221B Hoàng Văn Thụ – Phường Phú Nhuận – Thành phố Hồ Chí Minh

Thời gian hoạt động:

– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.

– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.

Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070