Y học cổ truyền điều trị hiệu quả sụp mí sau chấn thương

Sụp mi sau chấn thương là tình trạng cơ nâng mi hoặc thần kinh chi phối vận động cơ này bị tổn thương, biểu hiện thường là sụp mi hoàn toàn, che kín toàn bộ lòng đen, xuất hiện sau chấn thương mắt hoặc chấn thương sọ não. Tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng thị giác và thẩm mỹ của người bệnh.

Sụp mi có thể xuất hiện đơn độc hoặc đi kèm tổn thương nhãn cầu hay liệt các dây thần kinh vận nhãn khác, gây lác hoặc song thị.

Điều trị sụp mi được chỉ định tùy theo mức độ sụp mi, tuổi người bệnh, loại sụp mi, nguy cơ gây giảm thị lực và khả năng vận động của cơ nâng mi. Trong đó, việc phục hồi vận động cho cơ nâng mi có thể được hỗ trợ bằng các phương pháp châm cứu, cứu ấm, xoa bóp day ấn huyệt, mang lại hiệu quả khả quan trong phục hồi chức năng.

Theo Y học hiện đại (YHHĐ), phẫu thuật là phương pháp điều trị chủ yếu đối với sụp mi sau chấn thương có tổn thương thần kinh III, cân hoặc cơ nâng mi.

Theo Y học cổ truyền (YHCT), các phương pháp không dùng thuốc có thể tác động hỗ trợ lên nhóm bệnh lý này thông qua châm cứu các huyệt quanh mắt kết hợp xoa bóp day ấn huyệt, giúp điều hòa khí huyết, khai thông kinh lạc, phục hồi chức năng vận động của cơ nâng mi.

Một nghiên cứu hồi cứu trên dữ liệu thống kê từ năm 1954–2016 của tác giả Fangyuan Zhi cùng cộng sự tại Thượng Hải (Trung Quốc), công bố năm 2018, cho thấy tác dụng của châm cứu trên một số bệnh lý nhãn khoa dựa trên các nghiên cứu lâm sàng. Kết quả cho thấy tỉ lệ đạt hiệu quả tốt chiếm gần 90% trong số 176.469 người bệnh được điều trị. Trong 47 bệnh về mắt được đề cập, nhóm tổn thương cơ nâng mi được ghi nhận là có thể mang lại hiệu quả tốt khi sử dụng châm cứu tại các huyệt Toán trúc (BL2), Tình minh (BL1), Thái dương (EX-HN5). Nghiên cứu cũng khuyến nghị phối hợp liệu pháp xoa bóp day ấn huyệt tại chỗ để tăng hiệu quả điều trị.

Ngoài ra, nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có nhóm chứng trên 58 trường hợp sụp mi của tác giả Xuehui Shi và cộng sự tại Bệnh viện Trung Y Hồ Nam (Trung Quốc), công bố năm 2008, đã so sánh hiệu quả giữa thể châm thông thường và châm cứu theo phương pháp Thông đốc điều thần (Tongdu Jiaoyin).

Kết quả cho thấy cả hai nhóm huyệt – gồm Toán trúc (BL2), Dương bạch (GB14), Ty trúc không (TE23) trong nhóm châm thông thường, và Bách hội (GV20), Phong trì (GB20), Ấn đường (EX-HN3) trong nhóm châm Thông đốc – đều đạt hiệu quả hồi phục tốt hơn 40% so với trước điều trị.

Ghi nhận trường hợp lâm sàng: Người bệnh nữ, 32 tuổi, chẩn đoán Sụp mi mắt (phải) sau chấn thương do tai nạn giao thông (08/2025).

Tình trạng lúc nhập viện:

– Độ mở khe mi tự nhiên: khoảng 1 mm

– Độ mở khe mi gắng sức: khoảng 4 mm

– Độ mở khe mi có kháng lực: (-)

Phương pháp điều trị:

– Hào châm

– Cứu ấm

– Xoa bóp day ấn huyệt

– Tập vật lý trị liệu phục hồi cơ nâng mi

Kết quả đạt được:

– Sau 3 tuần điều trị: Độ mở khe mi tự nhiên khoảng 3 mm, gắng sức 5 mm, có kháng lực 2 mm.

– Sau 5 tuần điều trị: Độ mở khe mi tự nhiên khoảng 6 mm, gắng sức 8 mm, có kháng lực 4 mm.

– Sau 8 tuần điều trị: Độ mở khe mi tự nhiên khoảng 10 mm, gắng sức 12 mm, có kháng lực 8 mm.

Kết quả điều trị cho thấy sự cải thiện rõ rệt chức năng cơ nâng mi, khe mi mở dần theo thời gian, phục hồi gần như hoàn toàn sau 8 tuần điều trị kết hợp.

Tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh – Cơ sở 3, các phương pháp điều trị Y học cổ truyền như thể châm, laser châm, nhĩ châm, cấy chỉ, cứu ấm và xoa bóp day ấn huyệt được phối hợp linh hoạt và cá thể hóa theo từng người bệnh, đặc biệt giúp tăng hiệu quả phục hồi chức năng cơ nâng mi, rút ngắn thời gian điều trị và cải thiện rõ rệt tính thẩm mỹ vùng mắt.

Người bệnh nên đến khám tại cơ sở y tế chuyên khoa ngay khi xuất hiện các dấu hiệu sụp mi hoặc bất thường vùng mắt, để được chẩn đoán chính xác, điều trị kịp thời và lựa chọn phương pháp phù hợp, nhằm đạt hiệu quả hồi phục tối ưu và ngăn ngừa di chứng lâu dài.

BS CKI. Nguyễn Trần Như Thủy

Lịch khám Sáng thứ 3 hàng tuần

————————————–

Mọi chi tiết xin liên hệ:

Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh – Cơ sở 3

221B Hoàng Văn Thụ – Phường Phú Nhuận – Thành phố Hồ Chí Minh

Thời gian hoạt động:

– Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 – 11h30, chiều từ 13h00 – 16h30.

– Thứ 7 từ 7h00 – 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.

Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070